Ηλεκτρονικό Εγκλημα

0

Η ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας, η ανάπτυξη της πληροφορικής καθώς και το Διαδίκτυο έχουν επιφέρει πρωτόγνωρες αλλαγές στην παραγωγική διαδικασία, στις εργασιακές σχέσεις, στις συναλλαγές και σε κάθε έκφανση της καθημερινότητας και της ανθρώπινης επαφής. Με τη βελτίωση όμως της ποιότητας ζωής δημιουργήθηκαν ταυτόχρονα οι ιδανικές συνθήκες για την καλλιέργεια και ανάπτυξη νέων μορφών εγκληματικότητας που συνοψίζονται στον όρο Ηλεκτρονικό έγκλημα. Ηλεκτρονικό έγκλημα αποτελούν όλες εκείνες οι αξιόποινες πράξεις που τελούνται με τη χρήση ενός συστήματος ηλεκτρονικής επεξεργασίας δεδομένων. Περικλείει όλες τις παραβάσεις με χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή που στρέφονται κατά οποιουδήποτε έννομου αγαθού.

Μορφές ηλεκτρονικού εγκλήματος

Οι μορφές του Ηλεκτρονικού εγκλήματος είναι ποικίλες και με τη συνεχή ανάπτυξη της τεχνολογίας και του διαδικτύου πολλαπλασιάζονται. Οι βασικές είναι:

· Απάτη μέσω υπολογιστή

Οι καταναλωτές- χρήστες του διαδικτύου αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο της εξαπάτησης καθώς το διαδίκτυο δημιουργεί μια εικονική πραγματικότητα, όπου ο δράστης μπορεί να καλλιεργήσει σχέσεις εμπιστοσύνης με το θύμα ευκολότερα από τον πραγματικό κόσμο. Η απάτη με υπολογιστή προβλέπεται στον ελληνικό ποινικό κώδικα, όπου η ποινή που θα επιβληθεί εξαρτάται μεταξύ άλλων και από το ύψος της περιουσιακής βλάβης.

· Κυβερνοσφετερισμός

Κυβερνοσφετερισμός είναι η χρησιμοποίηση από ορισμένους χρήστες για εμπορικούς σκοπούς Ονομάτων Χώρου (domain names) που περιέχουν την επωνυμία γνωστών επιχειρήσεων ή σήματα φήμης με αποτέλεσμα να προκαλείται βλάβη στη φήμη των νομίμων δικαιούχων και αποκλεισμός τους από τη χρήση του Διαδικτύου με την επωνυμία τους. Ανάλογα με το αν το domain name είναι όνομα, εμπορική επωνυμία ή σήμα, παρέχεται η ανάλογη προστασία από την ελληνική νομοθεσία.

· Προσβολή της προσωπικότητας- δυσφήμηση

Παράνομο και βλαβερό περιεχόμενο που θίγει την προσωπικότητα και την ηθική των ατόμων αποτελεί η δυσφήμηση μέσω του διαδικτύου. Ο προσβληθείς στην προσωπικότητα του από κάποιο μήνυμα που διακινείται στο Διαδίκτυο προστατεύεται από την ελληνική νομοθεσία βάσει των σχετικών διατάξεων για την εξύβριση και τη δυσφήμηση.

· Hacking, Cracking

Hacking αποτελεί η μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση και η χωρίς δικαίωμα διείσδυση σε συστήματα ηλεκτρονικών υπολογιστών η οποία καταρχήν δεν γίνεται με σκοπό την δολιοφθορά ή την καταστροφή αλλά για την ικανοποίηση από την παράκαμψη των συστημάτων ασφαλείας.

Cracking αποτελεί η παράνομη πρόσβαση σε ξένα συστήματα, η αλλαγή των σχετικών κωδικών πρόσβασης και η άρση της προστασίας των προγραμμάτων που καθιστά δυνατή την παράνομη αντιγραφή τους.

Η χωρίς δικαίωμα διείσδυση –πρόσβαση σε συστήματα επεξεργασίας δεδομένων τιμωρείται βάσει των σχετικών για την παραβίαση του απορρήτου άρθρων του Ποινικού Κώδικα.

· Αλλοίωση ή διαγραφή δεδομένων με ιούς

Οι ιοί των υπολογιστών είναι ειδικά προγράμματα που έχουν την ικανότητα να ανατυπώνονται από μόνα τους. Η παρεμβολή ιών στο πρόγραμμα ενός υπολογιστή γεννά την αστική ευθύνη του προμηθευτή και κάθε υπαιτίου και τη συμβατική ευθύνη του προμηθευτή του προγράμματος εφόσον υπάρχει πώληση προγράμματος, ενώ υπάρχει και υποχρέωση αποζημίωσης κατά τις διατάξεις του Αστικού Κώδικα περί αδικοπραξίας. Παράλληλα, ο υπαίτιος υπέχει και ποινική ευθύνη για φθορά ξένης ιδιοκτησίας.

· Παράνομη επεξεργασία προσωπικών δεδομένων

Η συγκέντρωση και επεξεργασία ηλεκτρονικών δεδομένων αντιμετωπίστηκε από πολύ νωρίς ως ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους επέμβασης στην ιδιωτική και προσωπική σφαίρα. Τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπάρχει νομοθεσία που ρυθμίζει τα σχετικά με την επεξεργασίας δεδομένων. Χαρακτηριστική είναι η Οδηγία 2002/58 σχετικά με την επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και την προστασία της ιδιωτικής ζωής στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών. Στην Ελλάδα έχει ήδη συσταθεί ειδική νομοπαρασκευαστική επιτροπή με σκοπό την εναρμόνιση της εθνικής νομοθεσίας προς τη συγκεκριμένη Οδηγία. Παράλληλα, ισχύει ο Νόμος 2774/1999 περί προστασίας προσωπικών δεδομένων στις τηλεπικοινωνίες.

· spamming

Μεγάλες διαστάσεις έχει πάρει το spamming, δηλαδή η αποστολή ανεπίκλητων e-mails με διαφημιστικό περιεχόμενο σε χιλιάδες καταναλωτές-χρήστες του διαδικτύου. Η τακτική αυτή απαγορεύεται από την αμέσως παραπάνω αναφερόμενη Οδηγία 2002/58 που απαγορεύει ρητά την πρακτική της αποστολής µηνυµάτων ηλεκτρονικού ταχυδροµείου µε σκοπό την άµεση εµπορική προώθηση, τα οποία συγκαλύπτουν ή αποκρύπτουν την ταυτότητα του αποστολέα ή του προσώπου προς όφελος του οποίου αποστέλλεται το µήνυµα, ή δίχως έγκυρη διεύθυνση στην οποία ο αποδέκτης να µπορεί να ζητεί τον τερµατισµό της επικοινωνίας αυτής. Επιπλέον, η κοινοτική οδηγία επιτρέπει την χρησιμοποίηση αυτόματων συστημάτων κλήσης χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση, τηλεομοιοτυπικών συσκευών ή ηλεκτρονικού ταχυδρομείου για σκοπούς απευθείας εμπορικής προώθησης μόνο στην περίπτωση συνδρομητών οι οποίοι έχουν δώσει εκ των προτέρων τη συγκατάθεσή τους

Δικαιοδοσία στο Internet

Το πρόβλημα της δικαιοδοσίας στα εγκλήματα που τελούνται στο Διαδίκτυο δεν είναι απλό καθώς το Διαδίκτυο λόγω της παγκοσμιότητάς του επιτρέπει στον οποιοδήποτε να εισάγει και να καταστήσει προσβάσιμη από όλα τα σημεία του πλανήτη οποιαδήποτε πληροφορία θελήσει. Για την ανεύρεση της αρμοδιότητας του δικαστηρίου πρέπει να καθοριστεί ο τόπος τέλεσης του αδικήματος. Για τον καθορισμό του τόπου τελέσεως του αδικήματος έχουν υποστηριχθεί τέσσερις θεωρίες.

Η κρατούσα θεωρία στην Ελλάδα και στην Ευρώπη είναι η θεωρία του βαρύνοντος τόπου. Σύμφωνα με αυτή, ο τόπος του αδικήματος εντοπίζεται στο κράτος όπου το έγκλημα εκδηλώθηκε κατά την κύρια σημασία του. Βέβαια υπάρχουν δυσκολίες κατά την εφαρμογή της θεωρίας δεδομένου ότι είναι δύσκολο να καθοριστεί ο βαρύνων τόπος για την τέλεση της διαδικτυακής αδικοπραξίας.

Σχόλια