Διονυσία Καλλινίκου – Διευθύντρια Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας – Επίκουρη Καθηγήτρια της Νομικής Σχολής του Παν/μίου Αθηνών

0

1. Κυρία Καλλινίκου, θα θέλατε να μας πείτε μερικά λόγια για τον Οργανισμό Πνευματικής Ιδιοκτησίας και ποιος είναι ο σκοπός του;

Ο Οργανισμός Πνευματικής Ιδιοκτησίας είναι νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου που εποπτεύεται από το Υπουργείο Πολιτισμού και άρχισε να λειτουργεί από τις αρχές του έτους 1995. Βασικός σκοπός του είναι η προστασία των πνευματικών δημιουργών και των δικαιούχων συγγενικών δικαιωμάτων, καθώς και η μέριμνα για την εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας.


2. Τα πνευματικά δικαιώματα ενός δημιουργού πώς κατοχυρώνονται διεθνώς; Υπάρχει κάποιο νομικό πλαίσιο;

Το θεσμικό πλαίσιο προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας και των συγγενικών δικαιωμάτων έχει ήδη διαμορφωθεί μέσα από τις διεθνείς συμβάσεις, τις κοινοτικές οδηγίες και τις ρυθμίσεις του εθνικού δικαίου. Είναι γνωστό ότι η διεθνής προστασία επιτυγχάνεται με τρεις μεγάλες πολυμερείς συμφωνίες: τη Διεθνή Σύμβαση Βέρνης, τη Διεθνή Σύμβαση Ρώμης και τη Συμφωνία TRIPS (Συμφωνία για τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας στον τομέα του εμπορίου). Το Δεκέμβριο του 1996 στο πλαίσιο των εργασιών του Παγκόσμιου Οργανισμού Διανοητικής Ιδιοκτησίας (WIPO) ψηφίσθηκαν δύο νέες συνθήκες τις οποίες έχει υπογράψει η Ελλάδα. Πρόκειται για τη Συνθήκη WIPO για την πνευματική ιδιοκτησία και τη Συνθήκη WIPO για τις ερμηνείες-εκτελέσεις και τα φωνογραφήματα. Οι Συνθήκες αυτές που είναι γνωστές και ως Συνθήκες Internet βελτιώνουν τις ήδη υπάρχουσες ρυθμίσεις και δίνουν λύσεις σε ορισμένα από τα ζητήματα που δημιουργούνται από την ψηφιακή τεχνολογία. Σε κοινοτικό επίπεδο η Οδηγία 2001/29 έχει σκοπό τη νομική προστασία του δημιουργού και των συγγενικών δικαιωμάτων όσον αφορά στην κοινωνία των πληροφοριών. Η Οδηγία βασίζεται σε αρχές και ρυθμίσεις ήδη γνωστές στο πλαίσιο του κοινοτικού κεκτημένου και δίνει τη δυνατότητα μεταφοράς των διεθνών υποχρεώσεων που πηγάζουν από τις Συνθήκες Internet σε κοινοτικό επίπεδο.

3. Στην Ελλάδα, πώς προστατεύεται ειδικότερα η πνευματική ιδιοκτησία;

Η ελληνική νομοθεσία δίνει τη δυνατότητα προσαρμογής του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου στις ρυθμίσεις των δύο Συνθηκών Internet και της Οδηγίας 2001/29. Πολλά από τα δικαιώματα που προβλέπονται στα νομοθετικά αυτά κείμενα έχουν αναγνωρισθεί και καθιερωθεί από την ελληνική νομοθεσία. Η Ελλάδα όπως και οι άλλες χώρες της Κοινότητας θα πρέπει να εναρμονίσουν την νομοθεσία τους με την Οδηγία 2001/29 μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους.

4. Με ποιο τρόπο κατοχυρώνεται ένας δημιουργός σε παγκόσμιο επίπεδο, δεδομένου ότι το έργο του μπορεί να αντιγραφεί ανά πάσα στιγμή από κάποιον άλλον σε οποιοδήποτε μέρος του κόσμου;

Στο διεθνές δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας ισχύει η αρχή της εθνικής μεταχείρισης των ξένων δημιουργών ή έργων που προστατεύονται από τις διεθνείς συμβάσεις προς τους υπηκόους της χώρας όπου ζητείται η προστασία. Προβλέπονται επίσης διατάξεις συμβατικού δικαίου οι οποίες παρέχουν στον δημιουργό ένα ελάχιστο όριο προστασίας. Στη σύγχρονη εποχή οι παραβιάσεις βέβαια είναι τόσο πολλές, κυρίως εξαιτίας της ραγδαίας ανάπτυξης της τεχνολογίας, που είναι αδύνατον να ελεγχθούν τα πάντα.

5. Έχετε ασχοληθεί ιδιαίτερα με την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας στο Ίντερνετ. Μάλιστα, επ’ αυτού έχετε γράψει και δύο βιβλία. Έχουν θεσπιστεί κάποιοι ειδικοί νόμοι που να προστατεύουν τα πνευματικά δικαιώματα στο Διαδίκτυο;

Οι διεθνείς συμβάσεις και η Κοινοτική Οδηγία 2001/29 προβλέπουν ρυθμίσεις με βάση τις οποίες θα πρέπει να εξασφαλίζεται από τη νομοθεσία η κατάλληλη έννομη προστασία κατά της εξουδετέρωσης κάθε αποτελεσματικού, τεχνολογικού μέτρου που χρησιμοποιούν οι δημιουργοί κατά την άσκηση των δικαιωμάτων τους.

Σχόλια