κ. Παναγιώτης Δουβής – Διευθυντής Ειδικών Οικονομικών Ερευνών του ΣΔΟΕ

0

1. Όλο και πιο συχνά ακούμε τον τελευταίο καιρό για τις λεγόμενες υπεράκτιες ή “off shore” εταιρίες. Μπορείτε να μας πείτε τι ακριβώς εννοούμε με τον όρο αυτό;

Είναι τα Διεθνή Υπεράκτια Οικονομικά Κέντρα που περιγράφονται ως φορολογικοί παράδεισοι λόγω του εξαιρετικά χαμηλού φόρου που επιβάλλεται στο εισόδημα. Τέτοιοι φορολογικοί παράδεισοι είναι συνήθως πολύ μικρές χώρες οι οποίες εσκεμμένα έχουν δημιουργήσει ένα περιβάλλον χωρίς καμιά φορολογία έτσι ώστε να ενθαρρύνουν τη χρήση της περιοχής αυτής για τη διενέργεια των παγκόσμιων συναλλαγών. Παρ’ όλα αυτά, πολλά Διεθνή Υπεράκτια Οικονομικά Κέντρα είναι και μεγάλα εμπορικά κέντρα με υψηλά επίπεδα φορολογίας και με εξελιγμένα φορολογικά συστήματα.
Αυτά τα τελευταία είδη κρατών συνήθως πληρούν τις προϋποθέσεις ώστε να χαρακτηριστούν Διεθνή Υπεράκτια Οικονομικά Κέντρα λόγω ιδιομορφιών των νομικών και φορολογικών τους συστημάτων που τους επιτρέπουν να χρησιμοποιούνται αποτελεσματικά σε παγκόσμια φορολογικά προγράμματα παρά τα υψηλά επίπεδα εσωτερικής φορολογίας.

2. Τον τελευταίο καιρό υπάρχει μια εμφανής κινητικότητα του κρατικού μηχανισμού γύρω από τις υπεράκτιες εταιρίες. Έχετε κάποια στοιχεία που να πιστοποιούν ότι οι off shore εταιρίες αξιοποιούνται για λόγους φόρο-αποφυγής και εγκληματικές πράξεις;

Οι έρευνες του ΣΔΟΕ ανέδειξαν την εμπλοκή των “off shore” εταιρειών σε τρεις κυρίως τομείς:
Στην κατοχή μεγάλης ακίνητης περιουσίας όπου διαπιστώθηκε φοροδιαφυγή εξαιτίας της μη δήλωσης των πραγματικών εισοδημάτων τους.
Στις εμπορικές συναλλαγές όπου διαπιστώνεται ευρεία χρήση της υπερτιμολόγησης των εισαγομένων προϊόντων με τη διαμεσολάβηση “off shore” εταιρειών.
Στις χρηματιστηριακές συναλλαγές όπου μέσω των “off shore” εταιρειών γίνεται χειραγώγηση των μετοχών.
Προέκυψε επίσης καταδολίευση δανειστών με τη μεταβίβαση ακίνητης περιουσίας νομικών προσώπων “off shore” εταιρείες.
Τέλος αποτελεί αξίωμα ότι το ξέπλυμα βρώμικου χρήματος προερχόμενο από εγκληματικές πράξεις γίνεται μέσω των “off shore” εταιρειών.

3. Ποια είναι τα βασικότερα πλεονεκτήματα των “off shore” εταιριών;

Τα καθοριστικά κριτήρια για την ίδρυση και διατήρηση μιας υπεράκτιας εταιρείας μπορούν να συνοψιστούν στα εξής:

– Η γρήγορη σύσταση με χαμηλό κόστος, ελάχιστο απαιτούμενο εταιρικό κεφάλαιο και εξαιρετικά περιορισμένες διατυπώσεις.
-Η πλήρης ανωνυμία των πραγματικών μετόχων.
-Η δυνατότητα σύστασης της εταιρείας με έναν μόνο μέτοχο.
-Η μεταφορά των κερδών από υψηλά σε χαμηλά φορολογούμενες χώρες.
-Η αποφυγή του πόθεν έσχες τόσο στην αγορά περιουσιακών στοιχείων όσο και στην νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.
-Η αποφυγή της εργατικής και ασφαλιστικής νομοθεσίας για επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται και απασχολούν προσωπικό στο εξωτερικό.
-Η αποφυγή δεσμεύσεων ατομικής περιουσίας, με τη διασφάλιση από μελλοντικές διεκδικήσεις δανειστών.
-Η αποφυγή φορολογικών επιβαρύνσεων.
-Η πλήρης απαλλαγή του φόρου κληρονομιάς, δωρεάς, μεταβίβασης και γονικής παροχής σε περιπτώσεις ακινήτων.
-Αποφυγή διεκδικήσεων συζύγων σε περίπτωση διαζυγίου.
-Αποφυγή φόρου τόκων στις καταθέσεις.
-Τραπεζικό απόρρητο που προστατεύει από ελέγχους
-Η μη ύπαρξη συναλλαγματικών περιορισμών.

4. Μπορείτε να μας παρουσιάσετε τον ελεγκτικό μηχανισμό στο πεδίο αυτό, δεδομένων των αυστηρών κανόνων μυστικότητας;

Ο ελεγκτικός μηχανισμός χρησιμοποιεί ως βασικό εργαλείο το «follow the money». Πέραν όμως αυτού για κάθε περίπτωση μπορεί να αναπτυχθεί διαφορετική μεθοδολογία, π.χ. διαφορετική μέθοδος ακολουθείται στη διαπίστωση της ιδιοκτησίας μιας offshore που κατέχει ακίνητη περιουσία, άλλη στην περίπτωση των χρηματιστηριακών συναλλαγών και άλλη στις εμπορικές συναλλαγές. Σε κάθε περίπτωση η αποδεικτική διαδικασία παρουσιάζει δυσκολίες στο επίπεδο της δικαστικής υποστήριξης της υπόθεσης.

5. Στη χώρα μας ποιο είναι το καθεστώς φορολόγησης και τι ετοιμάζει το Υπουργείο Οικονομικών για τα περιουσιακά στοιχεία των “off shore» εταιριών;

Οι offshore εταιρείες που κατέχουν ακίνητη περιουσία στην Ελλάδα υπόκεινται στις ίδιες φορολογικές επιβαρύνσεις όπως και οι εγχώριες εταιρείες πλην όμως σε όλες τις περιπτώσεις που η ιδιοκτησία των ακινήτων έχει περιέλθει στις offshore εταιρείες δεν θα καταβληθεί ουδέποτε φόρος μεταβίβασης, κληρονομιάς, γονικής παροχής, δωρεάς, αφού ο κάθε φορά κάτοχος των μετοχών της offshore εταιρείας θα είναι και ιδιοκτήτης των ακινήτων. Επιπλέον δεν διερευνάται η προέλευση των χρημάτων, το «πόθεν έσχες», αφού οι offshore εταιρείες έχουν ως μοναδική υποχρέωση την «εισαγωγή» των χρημάτων για την αγορά του ακινήτου.
Το Υπουργείο Οικονομικών σχεδιάζει νομοθετική παρέμβαση σύμφωνα με την οποία οι offshore εταιρείες κάτοχοι ακινήτων θα επιβαρύνονται με ένα ειδικό φόρο της τάξης του 3% ετησίως επί της αντικειμενικής τους αξίας. Η επιβάρυνση αυτή έχει χαρακτήρα αποτρεπτικό και όχι εισπρακτικό.

Σχόλια