Ο Πρόεδρος της Ένωσης Εισαγγελέων μιλά στο Lawnet

0

L: Μετά την άρνηση προσέλευσης του Προέδρου και του Εισαγγελέα του ΑΠ στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής και μέσα από τις σχετικές ανακοινώσεις  αναδείχθηκε ένα κενό επικοινωνίας με την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Δικαιοσύνης .  Η θέση της ΕΕ για τις προϋποθέσεις προσέγγισης ώστε να επιτευχθεί η ζητούμενη αρμονική συνεργασία ? 

Πρόεδρος ΕΕ: Είναι γεγονός ότι συνειδητά και μεθοδικά επιχειρείται τα τελευταία χρόνια η υποβάθμιση της Δικαιοσύνης έναντι των άλλων Συνταγματικών Εξουσιών του Κράτους.
Είναι δικαίωμα και υποχρέωση του κάθε δικαστικού λειτουργού, πολύ δε περισσότερο του Προέδρου ή του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, όταν διαπιστώνει προσπάθειες υποβάθμισης ή χειραγώγησης της Δικαιοσύνης, από όπου και αν αυτές προέρχονται, να ερμηνεύει και εφαρμόζει τις σχετικές διατάξεις με γνώμονα τη συνταγματική νομιμότητα και την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης.
Η  διάταξη του άρθρου 43Α του Κανονισμού της Βουλής, όπως είναι διατυπωμένη,  δεν είναι συμβατή  με την συνταγματική  αρχή της διακρίσεως των εξουσιών (άρθρο 26 §1 του Συντάγματος). Οι τρεις συντεταγμένες εξουσίες είναι ανεξάρτητες και ισότιμες.
Πιστεύουμε ακράδαντα ότι ο διάλογος μεταξύ εκπροσώπων των διαφόρων λειτουργιών και ειδικότερα ο διάλογος μεταξύ εκπροσώπων της νομοθετικής και της δικαστικής λειτουργίας, είναι ιδιαίτερα χρήσιμος, πρέπει όμως να στηρίζεται στο σεβασμό της διάκρισης των εξουσιών. Ο ειλικρινής διάλογος, όπως άλλωστε τονίζεται και στην πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου, αποτελεί τον ασφαλέστερο τρόπο.

 

L: Πολύς λόγος γίνεται τα τελευταία χρόνια για την ολοένα αυξανόμενη καθυστέρηση απονομής δικαιοσύνης στην Ελλάδα. Πολλοί μάλιστα μιλούν για πρόβλημα που ισοδυναμεί με αρνησιδικία. Που εντοπίζετε τις αιτίες του φαινομένου;

Πρόεδρος ΕΕ: Τα αίτια του φαινομένου αυτού είναι  διαχρονικά και δυστυχώς η εξάλειψή του ή ο περιορισμός αυτού απαιτούν μελέτη των αιτίων που το δημιούργησαν και λύσεις κυρίως σε βάθος χρόνου.
Η κατηγοριοποίηση των αιτίων και τα εξ αυτών απορρέοντα δυσμενή αποτελέσματα του φαινομένου συνίσταται στα ακόλουθα:
Έλλειψη κοινωνικής εμπιστοσύνης μεταξύ των πολιτών που συνεπάγεται την επίλυση των ανακυπτουσών διαφορών μεταξύ τους στα δικαστήρια.
Η χρόνια δυσλειτουργία της Δημόσιας διοίκησης και η εξ αυτής απορρέουσα αδυναμία του πολίτη να επιλύσει σοβαρά ζητήματα που ανακύπτουν από τις σχέσεις του με αυτή με αποτέλεσμα να καταφεύγει στα δικαστήρια.
Άκρατη ποινικοποίηση παραβατικών κοινωνικών συμπεριφορών, οι οποίες θα μπορούσαν να ρυθμισθούν με διοικητικές διαδικασίες, οι οποίες είναι πιο αποτελεσματικές  και δεν στιγματίζουν ηθικά τον πολίτη.
Νέες μορφές εγκληματικότητας με σύνθετη μορφή και η υποχρέωση της ελληνικής Πολιτείας να ενσωματώνει στο εσωτερικό της δίκαιο ευρωπαϊκές οδηγίες .
Έλλειψη στο ποινικό δικονομικό μας σύστημα θεσμών εξωδικαστικής επίλυσης των διαφορών με ενισχυμένο τον δικαιοδοτικό ρόλο του εισαγγελέα
Ο κώδικας ποινικής δικονομίας που θεσπίσθηκε το 1950 και απηχεί τις ανάγκες της κοινωνίας αυτής έχει εν πολλοίς ξεπερασθεί, ενώ οι κατά καιρούς τροποποιήσεις του , παρά το ότι υπήρξαν και αρκετές στις σωστή κατεύθυνση, έδωσαν έναν εμβαλωματικό χαρακτήρα σε αυτόν , χωρίς ενιαία φιλοσοφία.
Έλλειψη σοβαρών κυρώσεων για το διάδικο που ταλαιπωρεί τη δικαιοσύνη με αβάσιμες προσφυγές σε αυτήν (η εκ του νόμου επιβολή δικαστικών εξόδων είναι συμβολική και εισπράττεται μέσω του βραδυκίνητου ΚΕΔΕ).
Μη λειτουργία αυτοτελών προανακριτικών τμημάτων στις μεγάλες εισαγγελίες της χώρας επανδρωμένων με εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό.

L: Έχετε, πρόσφατα, αναφερθεί κι εσείς στο ζήτημα, επισημαίνοντας ότι οι Δικαστές και Εισαγγελείς της χώρας «δε φέρουν τη μεγαλύτερη ευθύνη». Σε ποιο βαθμό και κατά ποία έννοια εντοπίζονται ευθύνες στον κλάδο σας; Με ποιον τρόπο θα μπορούσε να βελτιωθεί η κατάσταση;

Πρόεδρος ΕΕ: Αναμφίβολα σε κάθε τομέα της κοινωνικής ζωής υπάρχουν και εγγενείς αδυναμίες. Αυτές στη προκειμένη περίπτωση αφορούν :α) αδυναμίες που σχετίζονται με θέματα υγείας β) λόγους επαγγελματικής ανεπάρκειας σε μικρό αριθμό λειτουργών. Η ΕΕΕ πάντα πρότεινε τη θέσπιση διαδικασιών εθελούσιας εξόδου για άτομα που παρουσιάζουν τα ανωτέρω χαρακτηριστικά, ενώ ήδη επεξεργάζεται προτάσεις για τη βελτίωση του θεσμού της επιθεώρησης των δικαστικών λειτουργών.

 

L: Πιστεύετε ότι η πρόσφατη νομοθετική πρωτοβουλία για την επιτάχυνση απονομής δικαιοσύνης μπορεί να τελεσφορήσει;

Πρόεδρος ΕΕ: Το σχέδιο νόμου περιέχει μεγάλο αριθμό διατάξεων. Αυτές που αφορούν τη ποινική συνδιαλλαγή δηλαδή την διακοπή της ποινικής διαδικασίας εφόσον ο δράστης ενός εγκλήματος κατά της περιουσίας ή της ιδιοκτησίας ικανοποιήσει πλήρως το θύμα είναι αναμφίβολα στην ορθή κατεύθυνση. ¨Άλλες όμως όπως ο περιορισμός κακουργηματικών  υποθέσεων που εισάγονται με απ ευθείας κλήση στο ακροατήριο δεν φαίνεται να ευνοούν την επιτάχυνση. Ωστόσο το σχέδιο νόμου αποτελεί θέμα αυτοτελούς ανάπτυξης, την οποία έχουμε ήδη κάνει στα αρμόδια όργανα.

 

L: Έχετε θέσει ως προτεραιότητα σας την «ενίσχυση του δικαιοδοτικού και θεσμικού ρόλου του εισαγγελέα στη σύγχρονη κοινωνία». Με ποιον τρόπο πιστεύετε ότι θα κατακτηθεί ο συγκεκριμένος στόχος;

Πρόεδρος ΕΕ: Με την ενίσχυση του  ρόλου του εισαγγελέα κατά την προδικασία ,  και τη ευτολμία των εισαγγελικών λειτουργών να αρχειοθετούν ποινικές υποθέσεις στις περιπτώσεις που αυτοί κρίνουν.
Οι Εισαγγελείς είναι κατά το Σύνταγμα Δικαστικοί Λειτουργοί με προσωπική και λειτουργική ανεξαρτησία και συνεπώς η θέση αυτή του εισαγγελέα στο σύγχρονο μεταπολιτευτικό μας δίκαιο τον καθιστά εγγυητή των ατομικών ελευθεριών και των δικαιωμάτων του πολίτη .

L: Κατά την ανάληψη των καθηκόντων σας επισημάνατε και την ανάγκη σύστασης και λειτουργίας της δικαστικής αστυνομίας, θεσμού, εν πολλοίς, αγνώστου στα ελληνικά χρονικά. Θα μπορούσατε να σκιαγραφήσετε τις αρμοδιότητες και τη δράση που θα είχε ένα τέτοιο σώμα;


Πρόεδρος ΕΕ: 
Ο θεσμός της δικαστικής αστυνομίας είχε προβλεφθεί νομοθετικά από τον 19ο αιώνα, χωρίς εν τούτοις μέχρι τις ημέρες μας να έχει ιδρυθεί παρά τις διαχρονικές προτάσεις της ΕΕΕ. Ίσως πλέον δεν θα πρέπει να μιλάμε για δικαστική αστυνομία , αλλά για τη δυνατότητα απόσπασης εξειδικευμένου επιστημονικού προσωπικού στις μεγάλες εισαγγελίες της χώρας προκειμένου να συνδράμουν τους εισαγγελείς που διερευνούν δυσχερείς υποθέσεις (οικονομικό έγκλημα, ξέπλυμα βρώμικου χρήματος, trafficking) με τις εξειδικευμένες γνώσεις τους.

L: Οι πρόσφατες αλλαγές στον τρόπο επιλογής της ηγεσίας των Ανωτάτων Δικαστηρίων της χώρας φαίνεται να έχει διχάσει τους δικαστικούς λειτουργούς. Ποια είναι η θέση σας σχετικά;

Πρόεδρος ΕΕ: Η στάση της ΕΕ ήταν θετική για αυτό το μεταβατικό στάδιο ( ενόσω δηλαδή σύμφωνα με το Σύνταγμα την τελική επιλογή την κάνει το Υπουργικό Συμβούλιο) και εκφράσθηκε δημόσια . Ωστόσο  απαιτείται συνταγματική ρύθμιση κατά τη διαδικασία της οποίας θα διατυπωθούν και άλλες προτάσεις ως προς το όργανο που τελικά θα επιλέγει την ηγεσία της Δικαιοσύνης.

Σχόλια