«Όχι» του ΔΕΕ στις πατέντες βλαστοκυττάρων

0

Στη σχετική απόφασή του το Δικαστήριο αποσαφήνισε τόσο την έννοια του εμβρύου όσο και τις εξαιρετικές περιπτώσεις υπό τις οποίες επιτρέπεται αυτό να πατενταριστεί.Η υπόθεση έφτασε στο ΔΕΕ κατόπιν παραπομπής από το Γερμανικό Ομοσπονδιακό Δικαστήριο, στο οποίο η ΜΚΟ Greenpeace είχε ενάγει τον  Γερμανό ερευνητή Oliver Burstle, επειδή ήθελε να κατοχυρώσει τη μέθοδο χρησιμοποίησης βλαστοκυττάρων για τη θεραπεία της νόσου του Πάρκινσον.

Προκειμένου να κρίνει επί του ζητήματος το Δικαστήριο υπεισήλθε σε πολύ τεχνικούς ορισμούς  για τον ορισμό του ανθρώπινου εμβρύου.Μάλιστα οι δικαστές στο αιτιολογικό τους υπογράμμισαν ότι δεν χάραξαν τα όρια της έννοιας με κριτήρια ηθικά ή επιστημονικά, αλλά ακολούθησαν το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο. Εφόσον η προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας ανήκει στους θεμελιώδεις στόχους του ευρωπαϊκού δικαίου, θα πρέπει και η έννοια του εμβρύου να ερμηνευθεί αναλόγως.

Επί της αρχής το Δικαστήριο δέχτηκε ότι η μέθοδος του Burstle η οποία στηρίζεται βασικά στη χρήση πολυδύναμων κυττάρων, τα οποία προέρχονται από τα βλαστοκύτταρα, μετατρέπονται μόνο σε δέρμα, μυϊκό ιστό και νεύρα και άρα επιδέχονται πατενταρίσματος, αφού δεν είναι έμβρυα. Ωστόσο, επεσήμανε δύο λόγους για τους οποίους ήταν αναγκασμένο να υπαγάγει τα βλαστοκύτταρα του Γερμανού στην έννοια του εμβρύου. Πρώτον, διότι η διαδικασία ενέπλεκε σε κάποια στάδια και ανθρώπινο έμβρυο στη μορφή του αγονιμοποίητου ωαρίου, το οποίο προοριζόταν για καταστροφή. Δεύτερον, διότι η κατοχύρωση μιας επιστημονικής μεθόδου ως ευρεσιτεχνίας γίνεται για αμιγώς εμπορικούς σκοπούς, άρα δεν μπορεί να επιτρέπεται η κατοχύρωση ερευνητικής διαδικασίας που εμπλέκει ανθρώπινα έμβρυα για χρήση στην αγορά.Η απόφαση έγινε δεκτή με ενθουσιασμό από την Καθολική Εκκλησία και προσκείμενες θρησκευτικές οργανώσεις, ενώ αντίθετα προκάλεσε απογοήτευση στους επιστημονικούς κύκλους. Επιστήμονες μικροβιολογίας και ερευνητές τόνισαν ότι τα εμβρυακά βλαστοκύτταρα είναι ό,τι πιο ελπιδοφόρο υπάρχει για τη θεραπεία σοβαρών παθήσεων, όπως η νόσος του Πάρκινσον, το εγκεφαλικό ή οι καρδιοπάθειες, και κατηγόρησαν το ΔΕΕ ότι ανακόπτει την επιστημονική πρόοδο. Κι αυτό διότι κανείς ερευνητής και καμιά εταιρεία δεν θα παρακινηθούν να σπαταλήσουν χρόνο και κεφάλαια για την έρευνα μιας επιστημονικής μεθόδου, την οποία μετά δεν θα μπορούν να εκμεταλλευτούν εμπορικά.

Επειδή αφορά μόνο το σκέλος πατενταρίσματος των αναπτυγμένων μεθόδων, η απόφαση του ΔΕΕ δεν επηρεάζει τον τρόπο αντιμετώπισης καθ’ εαυτού του ζητήματος της παραγωγής βλαστοκυττάρων από τις διάφορες έννομες τάξεις. Άλλωστε το ευρωπαϊκό δίκαιο δίνει τη δυνατότητα στα κράτη-μέλη να ορίζουν μόνα τους αν θα επιτρέπουν την παραγωγή, την ανάπτυξη και τη χρήση τους. Σε Ισπανία, Δανία, Σουηδία και Βρετανία, επιτρέπεται τόσο η δημιουργία όσο και η χρήση βλαστοκυττάρων ηλικίας έως δύο εβδομάδων για αμιγώς ερευνητικούς σκοπούς, ενώ στην Ιταλία –λόγω καθολικισμού- και στη Γερμανία –λόγω ναζιστικού παρελθόντος- ο νόμος είναι απαγορευτικός.

Σχετικό Έγγραφο
 

Σχόλια