ΔΕΚ: Υπέρ της πρόσβασης του κοινού σε πληροφόρηση για την εμφύτευση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών

0

Το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων απεφάνθη ότι το δικαίωμα πρόσβασης του κοινού στην πληροφόρηση ισχύει για τις ελευθερώσεις γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών.
Συγκεκριμένα, τα κράτη μέλη δεν μπορούν να επικαλεστούν εξαίρεση δημόσιας τάξης για να αντιταχθούν στη δημοσιοποίηση του τόπου στον οποίο θα πραγματοποιηθεί η ελευθέρωση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών.
Η υπόθεση ξεκίνησε από τον Pierre Azelvandre, ο οποίος θέλησε να μάθει την τοποθεσία των ελευθερώσεων στην ύπαιθρο γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών (ΓΤΟ) που πραγματοποιήθηκαν στο έδαφος του δήμου του.
Στις 21 Απριλίου 2004, ζήτησε από τον δήμαρχο του Σοσάιμ στην Άνω Αλσατία να του γνωστοποιήσει, σχετικά με κάθε σκόπιμη ελευθέρωση που πραγματοποιήθηκε στον δήμο αυτό, την ανακοίνωση προς το κοινό, το δελτίο εμφύτευσης, βάσει του οποίου καθίσταται δυνατός ο εντοπισμός του γαιοτεμαχίου στο έδαφος του οποίου πραγματοποιήθηκε η ελευθέρωση, και τη συνοδευτική επιστολή του νομάρχη.
Ζήτησε επίσης τα ενημερωτικά δελτία για κάθε νέα ελευθέρωση που επρόκειτο να πραγματοποιηθεί το 2004.
Ελλείψει απαντήσεως στο αίτημά του, ο Ρ. Azelvandre προσέφυγε ενώπιον της επιτροπής προσβάσεως στα διοικητικά έγγραφα (CADA), ζητώντας να του γνωστοποιηθούν τα έγγραφα αυτά.
Στις 24 Ιουνίου 2004, η επιτροπή αυτή διατύπωσε γνώμη υπέρ της γνωστοποιήσεως της ανακοινώσεως προς το κοινό και της πρώτης σελίδας της συνοδευτικής επιστολής του νομάρχη. Αντιθέτως, διατύπωσε γνώμη κατά της γνωστοποιήσεως του δελτίου εμφύτευσης και της κάρτας εντοπισμού των ελευθερώσεων, με το σκεπτικό ότι η γνωστοποίηση αυτή θα προσέβαλε το απόρρητο του ιδιωτικού βίου και την ασφάλεια των ενδιαφερομένων επιχειρηματιών.
Κατόπιν της γνωμοδοτήσεως αυτής, εφόσον ο δήμαρχος δεν γνωστοποίησε το σύνολο των εγγράφων του φακέλου, ο Ρ. Azelvandre προσέβαλε την άρνηση αυτή ενώπιον των γαλλικών διοικητικών δικαστηρίων.
Το Συμβούλιο του Κράτους, επιληφθέν σε τελευταίο βαθμό της διαφοράς, ρώτησε το ΔΕΚ για τον ορισμό του «τόπου στον οποίο θα πραγματοποιηθεί η ελευθέρωση» που δεν μπορεί να παραμείνει απόρρητος υπό την έννοια της οδηγίας της 12ης Μαρτίου 2001 για τη σκόπιμη ελευθέρωση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών στο περιβάλλον και την ερμηνεία των υποχρεώσεων πληροφόρησης του κοινού συναφώς, όπως απορρέουν από το κοινοτικό δίκαιο.
Ζήτησε επίσης από το ΔΕΚ να κρίνει αν οι εθνικές αρχές μπορούν να αντιταχθούν στη γνωστοποίηση του δελτίου εμφύτευσης του γαιοτεμαχίου και της κάρτας εντοπισμού των ελευθερώσεων με το σκεπτικό ότι θα θιγεί η δημόσια τάξη ή άλλα προστατευόμενα από το νόμο συμφέροντα.
Δυνάμει της αρχής της προφύλαξης και της προστασίας κατά των κινδύνων για το περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία, η οδηγία καθόρισε ένα καθεστώς διαφάνειας της διαδικασίας λήψης μέτρων για την προετοιμασία και την εφαρμογή των ελευθερώσεων.
Με την οδηγία δεν θεσπίστηκαν μόνον οι μηχανισμοί για διαβούλευση του κοινού και, ενδεχομένως, ορισμένων ομάδων σχετικά με τη σχεδιαζόμενη σκόπιμη ελευθέρωση ΓΤΟ, αλλά και το δικαίωμα πρόσβασης του κοινού στις πληροφορίες σχετικά με την ελευθέρωση αυτή καθώς και η δημιουργία δημόσιων μητρώων στα οποία πρέπει να αναφέρεται η τοποθεσία κάθε ελευθέρωσης ΓΤΟ.
Επομένως, τα πρόσωπα που επιθυμούν να προβούν σε σκόπιμη ελευθέρωση ΓΤΟ στο περιβάλλον υποχρεούνται, δυνάμει της οδηγίας, να απευθύνουν κοινοποίηση στις αρμόδιες εθνικές αρχές, στην οποία πρέπει να περιλαμβάνεται τεχνικός φάκελος που να περιέχει τις απαιτούμενες πληροφορίες, ήτοι:
1) τη γεωγραφική θέση και το μέγεθος των τόπων στους οποίους θα πραγματοποιηθεί η ελευθέρωση καθώς και την περιγραφή του οικοσυστήματος των τόπων στους οποίους θα πραγματοποιηθεί η ελευθέρωση, συμπεριλαμβανομένου του κλίματος, της χλωρίδας, της πανίδας, καθώς και την εγγύτητα σε αναγνωρισμένους βιότοπους ή προστατευόμενες περιοχές που ενδέχεται να επηρεαστούν, για τα γενετικώς τροποποιημένα ανώτερα φυτά∙
2) τη γεωγραφική θέση και το στίγμα του ή των τόπων στους οποίους θα πραγματοποιηθεί η ελευθέρωση καθώς και την περιγραφή των οικοσυστημάτων, τα οποία, ανεξαρτήτως του αν αποτελούν στόχους, ενδέχεται να επηρεαστούν, για τους άλλους ΓΤΟ.
Το ΔΕΚ υποστήριξε ότι επιφύλαξη αναγόμενη στην προστασία της δημόσιας τάξης ή άλλων συμφερόντων που προστατεύει ο νόμος δεν μπορεί να αντιταχθεί στη δημοσιοποίηση των πληροφοριών που ορίζει η οδηγία.
Ο φόβος για εσωτερικές δυσχέρειες δεν μπορεί να δικαιολογήσει την παράλειψη ενός κράτους μέλους να εφαρμόσει ορθώς το κοινοτικό δίκαιο.

Σχόλια