Δικαίωση για το «Μεσάνυχτα στο Παρίσι»

0

Δικαστήριο της πολιτείας του Μισισσιπή απέρριψε την αγωγή που είχε ασκήσει εναντίον της Sony Pictures το Ίδρυμα Φώκνερ, για προσβολή πνευματικών δικαιωμάτων, λόγω παράθεσης φράσης (quotation) του συγγραφέα Ουίλιαμ Φώκνερ, στην ταινία του Woody Allen, «Μεσάνυχτα στο Παρίσι» (“Midnight in Paris”, 2011).

Πρόκειται για παράθεση φράσης από το έργο του νομπελίστα συγγραφέα «Ρέκβιεμ για μια μοναχή» (“Requiem for a Nun”) του 1951, η οποία έχει ως εξής: «Το παρελθόν δεν πεθαίνει ποτέ. Δεν είναι καν παρελθόν» (“The past is never dead. It’s not even past”). Στην ταινία, ο κινηματογραφικός ήρωας του Woody Allen, Gil Pender, απευθύνει την επίμαχη φράση στην αρραβωνιαστικιά του, ελάχιστα παραλλαγμένη: «Το παρελθόν δεν έχει πεθάνει. Για την ακρίβεια, δεν είναι καν παρελθόν. Ξέρεις ποιος το είπε αυτό; Ο Φόκνερ. Κι είχε δίκιο. Και τον γνώρισα κιόλας. Τον συνάντησα σ’ ένα δείπνο.» . Το Ίδρυμα Φώκνερ (Faulkner Literary Rights LLC), υπεύθυνο για τη διαχείριση των πνευματικών δικαιωμάτων του συγγραφέα, άσκησε αγωγή [Link] εναντίον της παραγωγού εταιρείας Sony, κατηγορώντας τη, ότι ουδέποτε έλαβε άδεια για τη χρήση της εν λόγω φράσης.

Η αμερικανική δικαιοσύνη απέρριψε την αγωγή, κρίνοντας [PDF] ότι συντρέχει νόμιμη χρήση του “fair use”, καθώς πρόκειται για διαφοροποιημένη χρήση των λέξεων, η οποία γίνεται στα πλαίσια της επίτευξης ενός νέου καλλιτεχνικού σκοπού και ότι σε κάθε περίπτωση, μια τέτοια αναφορά αυξάνει ακόμα περισσότερο την εμπορική αξία του έργου του Φώκνερ. Σύμφωνα με το δικαστή Michael Mills, ο οποίος εμφανίστηκε ιδιαίτερα ενοχλημένος από το αίτημα του Ιδρύματος, «το ότι η κολακευτική και δημιουργική χρήση της αμερικανικής λογοτεχνικής παράδοσης από την κινηματογραφική βιομηχανία του Hollywood γίνεται αντικείμενο δικαστικής διαμάχης και όχι πανηγυρισμού, είναι κάτι που ξεπερνά την αντίληψη του δικαστηρίου».
 

Σχόλια