ΗΠΑ: Προστασία ιδιωτικής ζωής προκρίνει το Supreme Court αντί παρακολούθησης με ηλεκτρονικά μέσα

0

Δυσχέρειες στην εφαρμογή της θεμελιώδους 4ης Τροποποίησης για την προστασία της ιδιωτικής ζωής φαίνεται να αντιμετωπίζει τελευταία το Αμερικανικό Ανώτατο Δικαστήριο, το οποίο σε δύο διαφορετικές υποθέσεις κλήθηκε να αποφασίσει αν η χρήση τεχνολογικών μέσων εντάσσεται στον ορισμό της αστυνομικής έρευνας, και συνεπώς απαιτείται δικαστική άδεια ή συναίνεση του καθ’ ου η έρευνα.

Στην υπόθεση του 2008 United States vs. Jones, ο τότε ύποπτος για διακίνηση ναρκωτικών Jones συνελήφθη από την αστυνομία, η οποία είχε συλλέξει τα ενοχοποιητικά στοιχεία προσαρτώντας συσκευή GPS στο ποδήλατό του δράστη. Η συσκευή παρέμεινε εκεί για τέσσερις εβδομάδες, λειτουργούσε σε 24ωρη βάση και έδινε πληροφορίες για τον εκάστοτε χώρο κίνησης του υπόπτου. Ο δράστης επικαλέστηκε παραβίαση του δικαιώματος προστασίας της ιδιωτικής του ζωής, και συγκεκριμένα παραβίαση της ειδικότερης έκφανσης απαγόρευσης αδικαιολόγητων αστυνομικών ερευνών, οδηγώντας το ζήτημα στο Ανώτατο Δικαστήριο, που θα αποφασίσει τους επόμενους μήνες.

Στη δεύτερη υπόθεση United States vs. Musgrove, το δικαστήριο ήρθε πάλι αντιμέτωπο με την χάραξη των ορίων της επιτρεπτής αστυνομικής έρευνας. Ο Musgrove ήταν ύποπτος για επικείμενη βίαιη επίθεση σε εμπορικό κέντρο της περιοχής, η αστυνομία εμφανίστηκε στο σπίτι του ζητώντας άδεια έρευνας της κατοικίας για όπλα και εκρηκτικά, την οποία ο ιδιοκτήτης τελικά έδωσε. Στη διάρκεια της έρευνας, ένας αστυνομικός εντόπισε το λάπτοπ του ιδιοκτήτη -το οποίο ήταν μεν ενεργοποιημένο, αλλά είχε περάσει σε λειτουργία προφύλαξης οθόνης-, πάτησε κάποιο κουμπί ή το ποντίκι για να φωτιστεί η οθόνη, με συνέπεια να εμφανιστεί ανοιχτή η προσωπική σελίδα του Musgrove στο Facebook. Από τις αόριστες απειλές που απηύθυνε ο χρήστης με αναρτήσεις στο wall του συνήγαγε η αστυνομία αποδεικτικό υλικό για να ασκήσει δίωξη εναντίον του. Όταν ο κατηγορούμενος επικαλέστηκε παραβίαση της 4ης Τροποποίησης, η υπόθεση έφτασε στο Ανώτατο Δικαστήριο, το οποίο τον δικαίωσε. Η πρακτική σημασία της απόφασης είναι ότι δεν μπορούν κατά το αμερικανικό ποινικό δικονομικό δίκαιο να χρησιμοποιηθούν στο δικαστήριο ενοχοποιητικά στοιχεία, που συγκεντρώθηκαν από παράνομη αστυνομική έρευνα.

Οι υποθέσεις αυτές είναι δηλωτικές της ερμηνευτικής επαναπροσέγγισης των κριτηρίων νομιμότητας της αστυνομικής έρευνας σύμφωνα με την 4η Τροποποίηση από την αμερικανική Δικαιοσύνη. Στην περίπτωση του Jones, το Ανώτατο Δικαστήριο θα ερμηνεύσει κατά πόσον η παρακολούθηση με ηλεκτρονικές συσκευές εντοπισμού της τοποθεσίας παραβιάζει την «νόμιμη προσδοκία ιδιωτικότητας» που ορίζει η σχετική συνταγματική διάταξη ότι έχει ο ιδιώτης ακόμη και εκτός της κατοικίας του. Στην οριακή περίπτωση του Musgrove πάλι, οι δικαστές διευκρίνισαν το εύρος του ορισμού της αστυνομικής έρευνας, η οποία ως έννοια δεν καλύπτει περιπτώσεις γνώσης στοιχείων που βρίσκονται σε κοινή θέα. Όταν λοιπόν η αστυνομία επιδρά έστω και κατ’ ελάχιστο –με το άγγιγμα της οθόνης παραδείγματος χάριν- για να αποκαλυφθούν στοιχεία, θεωρείται ότι διενεργεί αστυνομική έρευνα, και άρα χρειάζεται προηγούμενο δικαστικό ένταλμα.

Όπως είναι εμφανές, η σημασία της ερμηνείας που έχει ήδη δώσει και θα δώσει το Ανώτατο Δικαστήριο σε τέτοιου είδους υποθέσεις είναι μεγάλη, καθώς θα δημιουργηθεί νομολογιακό προηγούμενο ως προς την ερμηνεία της 4ης Τροποποίησης υπό το πρίσμα των τεχνολογικών εξελίξεων.
 

Σχόλια