Αμφιλεγόμενη απόφαση του Supreme Court επιτρέπει οπτικούς ελέγχους σε γυμνούς κρατούμενους

0

Περίεργη μπορεί να χαρακτηριστεί πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, με την οποία κρίθηκε νόμιμη η εξονυχιστική οπτική έρευνα των συλληφθέντων που κρατούνται ή των καταδίκων που εισέρχονται για πρώτη φορά στις φυλακές. Με οριακή πλειοψηφία – 5 θετικές έναντι 4 αρνητικών ψήφων – οι δικαστές του Supreme Court έκριναν ότι οι αστυνομικοί ή σωφρονιστικοί υπάλληλοι μπορούν να προβαίνουν σε έναν τέτοιο οπτικό έλεγχο από κοντινή απόσταση, αφού προηγουμένως ο κρατούμενος έχει διαταχθεί να γδυθεί, προκειμένου να διαπιστώσουν αν μεταφέρει ναρκωτικές ουσίες ή όπλα. Η υπόθεση επί της οποίας έκρινε το Ανώτατο Δικαστήριο, αφορούσε προσφυγή του Albert Florence από το Νιου Τζέρσει.

Ο Florence ήταν συνοδηγός στην BMW που οδηγούσε η γυναίκα του το 2005, όταν η αστυνομία σταμάτησε το όχημα για υπέρβαση του ανώτατου επιτρεπόμενου ορίου ταχύτητας. Ο αστυνομικός ελέγχοντας τα στοιχεία της οδηγού και του συζύγου της, ανακάλυψε στο πληροφοριακό σύστημα ότι εκκρεμούσε ένταλμα σύλληψης κατά του Florence λόγω μη πληρωμής διοικητικού προστίμου (αργότερα αποδείχθηκε ότι επρόκειτο για σφάλμα του συστήματος, καθώς το πρόστιμο είχε καταβληθεί από τον υπόχρεο). Ο Florence συνελήφθη και οδηγήθηκε στο Τμήμα, όπου κρατήθηκε για μία εβδομάδα. Εκεί, όπως και στο δεύτερο αστυνομικό τμήμα που μεταφέρθηκε αργότερα, υποβλήθηκε σε έλεγχο από τους φύλακες, οι οποίοι τον υποχρέωσαν να βγάλει τα ρούχα του. Κατά τη διάρκεια του ελέγχου οι φύλακες δεν έκαναν σωματικό έλεγχο στον Florence, αλλά τον υποχρέωσαν να στέκεται γυμνός και να υπακούει σε εντολές, όπως να βήξει ή να γυρίσει από την άλλη, για να διαπιστώσουν αν έφερε πάνω του ναρκωτικά ή όπλα.

«Κάθε νέος κρατούμενος που προστίθεται στο γενικό πληθυσμό δύναται να γίνεται αντικείμενο εξονυχιστικού οπτικού ελέγχου, ενώ είναι γυμνός», τόνισε ο δικαστής Anthony M. Kennedy, ο οποίος σημείωσε ότι περίπου 13 εκατομμύρια άτομα εισέρχονται κάθε χρόνο στις φυλακές της χώρας. Το σκεπτικό του δικαστηρίου ήταν ότι ο έλεγχος αυτού του τύπου επιτρέπεται για λόγους ασφάλειας, αφού οι νεοεισερχόμενοι μπορεί να εισάγουν στη φυλακή όπλα ή ναρκωτικά. Οι Πολιτείες δεν υποχρεούνται να επιτρέπουν τέτοιους ελέγχους, αν όμως τους επιτρέπουν ακόμη και για ήσσονος σημασίας παραβάσεις, αυτό δεν αντίκειται στην Τέταρτη Τροποποίηση του αμερικανικού Συντάγματος, που εγγυάται στους πολίτες προστασία από τις αδικαιολόγητες έρευνες εκ μέρους οργάνων του κράτους.

Πάντως, σε κάθε περίπτωση δεν επιτρέπεται η σωματική έρευνα του γυμνού κρατουμένου,Ο δικαστής Stephen Breyer, που μαζί με τρεις συναδέλφους του μειοψήφησε, επιχειρηματολόγησε ότι το να επιτρέπεις στον σωφρονιστικό υπάλληλο να κοιτά εξεταστικά από πολύ κοντινή απόσταση το γυμνό σώμα του νέου φυλακισμένου συνιστά βαρύτατη προσβολή της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και παραβίαση της ιδιωτικότητας του ατόμου. Συνεπώς, υπό το φως της Τέταρτης Τροποποίησης του αμερικανικού Συντάγματος η πρακτική αυτή θα έπρεπε να επιτρέπεται μόνο κατ’ εξαίρεση, όταν για παράδειγμα οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι έχουν βάσιμες υποψίες ότι ο δράστης μεταφέρει ναρκωτικά ή όπλα, ή όταν ο κρατούμενος έχει καταδικαστεί για αδίκημα που αφορά οπλοκατοχή ή διακίνηση ναρκωτικών ουσιών.

Πριν την έκδοση της απόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου η νομολογία των κατώτερων ομοσπονδιακών δικαστηρίων ήταν πλούσια, αλλά αντιφατική. Τουλάχιστον επτά διαφορετικά δικαστήρια είχαν εκδώσει σχετικές αποφάσεις σημειώνοντας ότι η έρευνα αυτή επιτρέπεται μόνο αν υπάρχουν βάσιμες υποψίες για παράνομη μεταφορά ναρκωτικών ή όπλων, ενώ ισάριθμα είχαν κρίνει το αντίθετο. Εξάλλου, σε 13 Πολιτείες αυτή η αστυνομική πρακτική απαγορεύεται δια νόμου, ενώ σύμφωνα με την Αμερικανική Ένωση Δικηγόρων, η αδιάκριτη έρευνα όλων των νεοεισερχόμενων στις φυλακές με αυτόν τον τρόπο αντίκειται στο διεθνές δίκαιο και τις συναφείς δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η χώρα.

Σχόλια