ΔΕΚ: Καμία ευθύνη για τις ζημίες από παραβάσεις των συμφωνιών του ΠΟΕ

0

Το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων έκρινε ότι η ΕΕ δεν μπορεί να υποχρεωθεί να αποκαταστήσει τις ζημίες που απορρέουν από ενδεχόμενη παράβαση των συμφωνιών του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου εκ μέρους των οργάνων της.
Σύμφωνα με το ΔΕΚ, το Πρωτοδικείο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο, αναγνωρίζοντας την ύπαρξη καθεστώτος εξωσυμβατικής ευθύνης της Κοινότητας εκ της νομίμου ασκήσεως, από μέρους της, των κανονιστικών αρμοδιοτήτων της.
Η Συμφωνία περί ιδρύσεως του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) αποσκοπεί στη μείωση των δασμών και άλλων φραγμών στο εμπόριο μεταξύ των συμβαλλομένων μερών. Το 1993 το Συμβούλιο θέσπισε κανονισμό που εισήγαγε, έναντι των κρατών μελών, κοινούς κανόνες για την εισαγωγή μπανανών.
Ο κανονισμός αυτός προέβλεπε προτιμησιακές διατάξεις υπέρ των μπανανών καταγωγής ορισμένων κρατών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού. Το όργανο επιλύσεως διαφορών του ΠΟΕ (OΕΔ), το οποίο επελήφθη καταγγελιών που κατέθεσαν πολλά μέλη του ΠΟΕ, στα οποία περιλαμβάνονται οι Ηνωμένες Πολιτείες, έκρινε ότι το κοινοτικό καθεστώς εισαγωγής μπανανών ήταν ασυμβίβαστο με τις συμφωνίες ΠΟΕ.
Το 1998 το Συμβούλιο θέσπισε νέο κανονισμό, με τον οποίο τροποποιήθηκε το ως άνω καθεστώς.
Το ΟΕΔ, εκτιμώντας ότι το νέο αυτό καθεστώς εξακολουθούσε να είναι ασυμβίβαστο με τις συμφωνίες ΠΟΕ, επέτρεψε στις Ηνωμένες Πολιτείες, κατόπιν αιτήματός τους, να επιβάλουν πρόσθετο δασμό επί των εισαγωγών ορισμένων κοινοτικών προϊόντων μέχρι του ποσού συναλλαγών 191,4 εκατομμυρίων δολαρίων Ηνωμένων Πολιτειών (USD) ετησίως.
Έξι εταιρίες εγκατεστημένες στην Ευρωπαϊκή Ένωση ζήτησαν από το Πρωτοδικείο να υποχρεώσει την Επιτροπή και το Συμβούλιο να αποκαταστήσουν τη ζημία που αυτές υπέστησαν κατόπιν της επιβολής των αμερικανικών αντιποίνων επί των εξαγωγών τους με προορισμό τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το Πρωτοδικείο έκρινε αβάσιμες τις αγωγές αυτές. Υπογράμμισε ότι, δεδομένου ότι οι συμφωνίες ΠΟΕ δεν συγκαταλέγονται μεταξύ των κανόνων με βάση τους οποίους ο κοινοτικός δικαστής ελέγχει τη νομιμότητα της δράσεως των κοινοτικών οργάνων, δεν ήταν δυνατό να αποδειχθεί, εν προκειμένω, ο παράνομος χαρακτήρας της προσαπτομένης στο Συμβούλιο και την Επιτροπή συμπεριφοράς.
Δύο ιταλικές εταιρίες και οι αμερικανικές θυγατρικές τους, ήτοι η FIAMM και η FIAMM Technologies καθώς και η G. Fedon & Figli SpA και η Fedon America, Inc, οι οποίες δραστηριοποιούνται, αντιστοίχως, στον τομέα των στασίμων συσσωρευτών και στον τομέα των θηκών για γυαλιά και συναφών προϊόντων, ζήτησαν από το Δικαστήριο να αναιρέσει τις αποφάσεις του Πρωτοδικείου που τις αφορούν.
Το Δικαστήριο επιβεβαιώνει, ευθύς εξ αρχής, ότι το Πρωτοδικείο ορθώς αποφάσισε ότι ο κοινοτικός δικαστής δεν μπορεί, εν προκειμένω, να ελέγξει τη νομιμότητα των πράξεων των κοινοτικών οργάνων με βάση τους κανόνες του ΠΟΕ και την απόφαση του OΕΔ, έστω και προς τον σκοπό της αποζημιώσεως.
Εξάλλου, το Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι έχει αποφανθεί, ιδίως, ότι η ευθύνη της Κοινότητας εκ κανονιστικής πράξεως η οποία ενέχει επιλογές οικονομικής πολιτικής δεν γεννάται παρά μόνον αν συντρέχει κατάφωρη παράβαση κανόνα δικαίου υπέρτερης τυπικής ισχύος, ο οποίος προστατεύει τους ιδιώτες και απονέμει σ’ αυτούς δικαιώματα.
Ομοίως, το Δικαστήριο επισημαίνει ότι, ναι μεν η αρχή της κοινοτικής ευθύνης σε περίπτωση που υφίσταται παράνομη πράξη των θεσμικών οργάνων αποτελεί έκφραση της –γνωστής στις έννομες τάξεις των κρατών μελών– γενικής αρχής ότι η παράνομη πράξη συνεπάγεται υποχρέωση αποκαταστάσεως της προξενηθείσης ζημίας, πλην όμως μια τέτοια σύγκλιση των εννόμων τάξεων των κρατών μελών δεν έχει επιτευχθεί όσον αφορά την ύπαρξη μιας αρχής περί της γενέσεως ευθύνης σε περίπτωση που υφίσταται νόμιμη πράξη της δημόσιας αρχής, ιδίως εφόσον πρόκειται για πράξη κανονιστικής φύσεως.
Το Δικαστήριο καταλήγει ότι, κατά το παρόν στάδιο εξελίξεώς του, το κοινοτικό δίκαιο δεν προβλέπει καθεστώς που να καθιστά δυνατή τη γένεση της ευθύνης της Κοινότητας λόγω συμπεριφοράς της που εμπίπτει στο πεδίο της ασκήσεως της κανονιστικής αρμοδιότητάς της, σε περίπτωση κατά την οποία η ενδεχόμενη ασυμφωνία της συμπεριφοράς αυτής προς τις συμφωνίες ΠΟΕ δεν μπορεί να προβληθεί ενώπιον του κοινοτικού δικαστή.

Σχόλια