ΕΔΑΔ: “Iερό” το δημοσιογραφικό απόρρητο

0

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, εκδικάζοντας προσφυγή του εκδοτικού ομίλου «Telegraaf Media Nederland Landelijke Media B.V.» κατά της Ολλανδίας, έκρινε ότι ο εξαναγκασμός των δημοσιογράφων από τις αρχές να αποκαλύπτουν την «πηγή» της πληροφόρησής τους συνιστά παραβίαση των άρθρων 8 και 10 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ), τα οποία κατοχυρώνουν το δικαίωμα σεβασμού στην ιδιωτική και οικογενειακή ζωή και την ελευθερία έκφρασης και πληροφόρησης, αντίστοιχα.

Σύμφωνα με τα πραγματικά περιστατικά της υπόθεσης, οι δημοσιογράφοι, Joost de Haas και Bart Mos, οι οποίοι εργάζονται στην εφημερίδα «De Telegraaf δημοσιοποίησαν στοιχεία, τα οποία αφορούσαν έρευνες των ολλανδικών μυστικών υπηρεσιών (AIVD) για ποινικά ζητήματα μείζονος σημασίας.

Μετά τη δημοσίευση των απόρρητων πληροφοριών, ασκήθηκαν πιέσεις στους δύο δημοσιογράφους για να παραδώσουν τα επίμαχα έγγραφα, τα οποία είχαν στην κατοχή τους προκειμένου να πραγματοποιηθεί εξέταση των δακτυλικών αποτυπωμάτων, τα οποία υπήρχαν σε αυτά ώστε να προσδιοριστούν και να ταυτοποιηθούν τα πρόσωπα, τα οποία αποτέλεσαν την πηγή της πληροφόρησης. Οι ολλανδικές αρχές μάλιστα επισήμαναν ότι η προστασία των απορρήτων πληροφοριών του κράτους δικαιολογεί την άρση του δημοσιογραφικού απορρήτου.

Οι δημοσιογράφοι αρνήθηκαν να παραδώσουν τα έγγραφα, ακόμα κι όταν εκδόθηκε σχετική δικαστική απόφαση από ολλανδικό δικαστήριο. Έχοντας εξαντλήσει όλα τα εσωτερικά ένδικα μέσα, οι δημοσιογράφοι και η εκδοτική εταιρεία προσέφυγαν στο ΕΔΑΔ. Με τη χθεσινή του απόφαση, το Δικαστήριο έκρινε ότι οι πιέσεις που ασκήθηκαν από την AIVD, στόχο είχαν να παρακάμψουν την κατοχυρωμένη προστασία του απορρήτου των δημοσιογραφικών «πηγών» προκειμένου να αποκαλυφθούν αφενός, οι πραγματικές περιστάσεις υπό τις οποίες δόθηκαν οι πληροφορίες και αφετέρου, τα πρόσωπα που «τροφοδότησαν» τους δημοσιογράφους με το επίμαχο υλικό.

Το ΕΔΑΔ [Απόφαση PDF], βέβαια, επισήμανε ότι η αντίδραση της AIVD θα έπρεπε να θεωρηθεί προβλέψιμη καθώς δε θα μπορούσε να μείνει άπραγη, δεδομένης της δημοσίευσης απόρρητων πληροφοριών που είχαν αποκτηθεί κατά μη νόμιμο τρόπο. Παρ’ όλα αυτά, το δικαστήριο έκρινε ότι ο ρόλος των προσφευγόντων ως δημοσιογράφων δικαιολογεί την αναγνώριση ειδικών εγγυήσεων για τη διασφάλιση επαρκούς προστασίας των «πηγών» τους και την αναγνώριση του απόρρητου χαρακτήρα αυτών καθώς, όπως σημειώθηκε, ο δημοσιογράφος κατέχει κεντρικό ρόλο στη δημόσια ζωή μιας δημοκρατικής κοινωνίας. Το ΕΔΑΔ μάλιστα, πέρα από την αναγνώριση της παραβίασης των άρθρων της ΕΣΔΑ, επιδίκασε αποζημίωση ύψους 60.000 ευρώ στους προσφεύγοντες.

Σχόλια