ΕΔΑΔ: Αναγνώριση κληρονομικού δικαιώματος τέκνου γεννημένου εκτός γάμου παρά την αντίθετη εθνική νομοθεσία

0

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, εκδικάζοντας την προσφυγή του H. Fabris κατά της Γαλλίας έκρινε ότι η άρνηση αναγνώρισης κληρονομικού δικαιώματος σε τέκνο γεννημένο εκτός γάμου παραβιάζει το άρθρο 14 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, με το οποίο προβλέπεται απαγόρευση των διακρίσεων και το άρθρο 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ, με το οποίο κατοχυρώνεται το δικαίωμα προστασίας της ιδιοκτησίας.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τα πραγματικά περιστατικά της υπόθεσης, ο προσφεύγων γεννήθηκε το 1943 από εξωσυζυγική σχέση της μητέρας του. Η τελευταία ήταν ήδη παντρεμένη και είχε δύο νόμιμα τέκνα. Το 1970, εκείνη και ο σύζυγός της, με συμβολαιογραφικό έγγραφο, παραχώρησαν την περιουσία τους στους νόμιμους κληρονόμους. Μετά το θάνατο της μητέρας του, ο ίδιος θέλησε να διεκδικήσει τη νόμιμη μοίρα του από τη μητρική περιουσία βάσει νόμου του 2001, με τον οποίο προβλεπόταν ότι τα τέκνα γεννημένα εκτός γάμου έχουν τα ίδια κληρονομικά δικαιώματα με τα νόμιμα τέκνα. Τα γαλλικά δικαστήρια απέρριψαν την προσφυγή του καθώς δεν προβλέπεται αναδρομική ισχύς του νόμου και συνεπώς, το εφαρμοστικό του πεδίο δεν μπορούσε να επεκταθεί σε πράξεις προγενέστερου χρόνου από την έκδοσή του.

Συνεπώς, με δεδομένο ότι η μητέρα του είχε αποβιώσει το 1994, ο H. Fabris δεν μπορούσε να τύχει των ευνοϊκών διατάξεων του γαλλικού νόμου. Έχοντας εξαντλήσει τα εσωτερικά ένδικα μέσα, ο H. Fabris προσέφυγε το 2008 στο ΕΔΑΔ. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, με απόφασή του, έκρινε ότι δεν παραβιάζονται διατάξεις της ΕΣΔΑ καθώς η διαφορετική νομική μεταχείριση είναι δικαιολογημένη και σύμφωνη με την αρχή της αναλογικότητας. Παρ’ όλα αυτά, ο H. Fabris ζήτησε, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 43 της ΕΣΔΑ, να εξεταστεί η υπόθεση από την Ολομέλεια του Δικαστηρίου. Το Δικαστήριο, με απόφασή του [Link, Δ. Τύπου], διευκρίνισε ότι στόχος είναι να διαπιστωθεί κατά πόσο η γαλλική νομοθεσία και η επιβληθείσα διαφορετική μεταχείριση είναι σύμφωνες με τις διατάξεις της ΕΣΔΑ και εξυπηρετούν ένα θεμιτό σκοπό. Ο αναθεωρημένος νόμος του 2001 και η μη αναδρομική ισχύς του, διαπιστώθηκε ότι αποσκοπούν στην ασφάλεια του δικαίου, σκοπός ο οποίος θεωρείται νόμιμος και δικαιολογεί τη διακριτική νομική μεταχείριση. Στη συνέχεια, το Δικαστήριο εξέτασε αν η σχετική νομοθετική ρύθμιση είναι σύμφωνη με την αρχή της αναλογικότητας.

Εν προκειμένω, το ΕΔΑΔ έκρινε ότι η προστασία των κληρονομικών δικαιωμάτων των δύο νόμιμων τέκνων δε θεωρείται επαρκής λόγος για να δικαιολογήσει τον αποκλεισμό του H. Fabris από την περιουσία της μητέρας του. Κατέληξε μάλιστα επισημαίνοντας ότι δεν τηρείται η σχέση αναλογικότητας ανάμεσα στο μέσο και στον επιδιωκόμενο σκοπό και συνεπώς, δεν υφίσταται αντικειμενικός λόγος δικαιολόγησης της επιβληθείσας διαφορετικής μεταχείρισης των τέκνων. Το ΕΔΑΔ αναγνώρισε παραβίαση της διάταξης του άρθρου 14 της ΕΣΔΑ σε συνδυασμό με το άρθρο 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου αλλά δεν όρισε το ακριβές ποσό της αποζημίωσης του προσφεύγοντος και επιφυλάχθηκε να το ανακοινώσει σε μεταγενέστερο στάδιο.

Σχόλια