Απόφαση για παράλληλες εξαγωγές φαρμάκων από το ΔΕΚ

0

Το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων απεφάνθη ότι μια φαρμακευτική εταιρεία εκμεταλλεύεται κατά τρόπο καταχρηστικό τη δεσπόζουσα θέση της στην αγορά, όταν αρνείται να ικανοποιήσει τις συνήθεις παραγγελίες χονδρεμπόρων προκειμένου να εμποδίσει τις παράλληλες εξαγωγές φαρμάκων.
Σύμφωνα με το δικαστήριο ο συνήθης χαρακτήρας των παραγγελιών πρέπει να προσδιορίζεται σε συνάρτηση προς τις ανάγκες της οικείας εθνικής αγοράς και τις προηγούμενες εμπορικές σχέσεις.
Η υπόθεση αφορά την GlaxoSmithKline ΑΕΒΕ, την ελληνική θυγατρική της GlaxoSmithKline plc, ερευνητικής φαρμακευτικής εταιρίας με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο.
Η GSK ΑΕΒΕ αναλαμβάνει την εισαγωγή, την αποθήκευση και τη διανομή στην Ελλάδα των φαρμακευτικών προϊόντων που προμηθεύει ο όμιλος GSK. Είναι επίσης κάτοχος άδειας κυκλοφορίας στην ελληνική αγορά ορισμένων φαρμάκων, τα οποία χορηγούνται μόνο με ιατρική συνταγή.
Τον Νοέμβριο του 2000, η GSK ΑΕΒΕ έπαυσε να εκτελεί τις παραγγελίες των Ελλήνων χονδρεμπόρων που αγοράζουν τα φάρμακα αυτά για να τα διαθέσουν στην εσωτερική αγορά και να τα εξαγάγουν προς άλλα κράτη μέλη. Η εταιρία επικαλέστηκε έλλειψη των εν λόγω φαρμάκων, για την οποία δήλωσε ότι δεν έφερε ευθύνη, και, μεταβάλλοντας το σύστημα διανομής της, άρχισε να διανέμει η ίδια τα φάρμακα αυτά στα ελληνικά νοσοκομεία και φαρμακεία.
Τον Φεβρουάριο του 2001, εκτιμώντας ότι ο εφοδιασμός της εθνικής αγοράς είχε, σε κάποιο βαθμό, εξομαλυνθεί και ότι τα αποθέματα είχαν ανασυσταθεί, η GSK ΑΕΒΕ εφοδίασε και πάλι τους χονδρεμπόρους με περιορισμένες ποσότητες φαρμάκων.
Στη συνέχεια, οι χονδρέμποροι αυτοί, καθώς και ορισμένες ελληνικές ενώσεις φαρμακοποιών και χονδρεμπόρων, ζήτησαν από την ελληνική Επιτροπή Ανταγωνισμού να διαπιστώσει ότι η εφαρμοζόμενη από τις GSK ΑΕΒΕ και GSK plc πολιτική πωλήσεων φαρμάκων συνιστούσε κατάχρηση της δεσπόζουσας θέσεως που κατείχαν οι εταιρίες αυτές στις αγορές των εν λόγω φαρμάκων.
Με απόφαση της 31ης Μαΐου 2005, το Δικαστήριο έκρινε ότι ήταν αναρμόδιο να απαντήσει στα ερωτήματα της Επιτροπής Ανταγωνισμού, επειδή το όργανο αυτό δεν έχει δικαιοδοτικό χαρακτήρα.
Εν τω μεταξύ, οι χονδρέμποροι προσέφυγαν στα δικαστήρια, υποστηρίζοντας ότι η πολιτική πωλήσεων της GSK ΑΕΒΕ συνιστούσε παράβαση του ελληνικού και του κοινοτικού δικαίου ανταγωνισμού. Θεωρώντας αναγκαία την απάντηση στα ίδια ερωτήματα με εκείνα που είχε υποβάλει η Επιτροπή Ανταγωνισμού, το Εφετείο Αθηνών, ενώπιον του οποίου εκκρεμεί η υπόθεση, υπέβαλε στο Δικαστήριο ερωτήματα σχετικά με το συμβατό των εν λόγω πρακτικών προς τους κοινοτικούς κανόνες.
Το Δικαστήριο υπενθυμίζει, κατ’ αρχάς, ότι απαγορεύεται ως ασύμβατη με την κοινή αγορά, κατά το μέτρο που δύναται να επηρεάσει το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών, η καταχρηστική εκμετάλλευση, εκ μέρους μιας επιχειρήσεως, της δεσπόζουσας θέσεώς της. Η κατάχρηση αυτή μπορεί να συνίσταται ιδίως στον περιορισμό της παραγωγής, της διαθέσεως ή της τεχνολογικής αναπτύξεως επί ζημία των καταναλωτών.
Το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι, εν προκειμένω, με την άρνησή της να ικανοποιήσει τις παραγγελίες των Ελλήνων χονδρεμπόρων, η GSK ΑΕΒΕ επιδιώκει να περιορίσει τις παράλληλες εξαγωγές τους προς τις αγορές άλλων κρατών μελών, στα οποία οι τιμές πωλήσεως των φαρμάκων είναι υψηλότερες.
Το ευρωπαϊκό δικαστήριο επεσήμανε ότι, σε περίπτωση που το παράλληλο εμπόριο οδηγήσει σε έλλειψη φαρμάκων σε μια εθνική αγορά, εναπόκειται όχι στις επιχειρήσεις με δεσπόζουσα θέση, αλλά στις αρμόδιες εθνικές αρχές να ρυθμίσουν την κατάσταση αυτή, εφαρμόζοντας κατάλληλα και ανάλογα προς τις περιστάσεις μέτρα.
Παρά ταύτα, ένας παραγωγός πρέπει να είναι σε θέση να προασπίσει τα εμπορικά του συμφέροντα όταν αντιμετωπίζει παραγγελίες ασυνήθων ποσοτήτων.
Το Δικαστήριο κρίνει ότι εναπόκειται στο εθνικό δικαστήριο να διαπιστώσει τον συνήθη χαρακτήρα των παραγγελιών, υπό το πρίσμα των προηγούμενων εμπορικών σχέσεων που διατηρούσε η φαρμακευτική εταιρία με τους εν λόγω χονδρεμπόρους, καθώς και του όγκου των παραγγελιών σε σχέση με τις ανάγκες της αγοράς του οικείου κράτους μέλους.
Καταλήγει, δε, ότι επιχείρηση με δεσπόζουσα θέση στην αγορά φαρμάκων, η οποία, προκειμένου να εμποδίσει τις παράλληλες εξαγωγές, αρνείται να ικανοποιήσει συνήθεις παραγγελίες, εκμεταλλεύεται καταχρηστικά τη δεσπόζουσα θέση της.

Σχόλια