Καταδίκη της Ελλάδας για τις ζώνες ειδικής προστασίας

0

Το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων καταδίκασε την Ελλάδα η οποία, παραλείποντας να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για τη θέσπιση και εφαρμογή ενός συνεκτικού, συγκεκριμένου και ολοκληρωμένου νομικού καθεστώτος, ικανού να εξασφαλίσει τη βιώσιμη διαχείριση και την αποτελεσματική προστασία των ζωνών ειδικής προστασίας, για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας και από την οδηγία περί πτηνών.

Ο ελληνικός νόμος 1650/86 προβλέπει: την επεξεργασία ενός σχεδίου διαχειρίσεως, τη θέσπιση εξειδικευμένου νομικού πλαισίου (με την έκδοση είτε προεδρικού διατάγματος είτε κοινής υπουργικής αποφάσεως) και την ίδρυση ενός οργανισμού διαχειρίσεως.

Κατόπιν της υποβολής μεγάλου αριθμού καταγγελιών, κοινοβουλευτικών ερωτήσεων και αναφορών σχετικών με την έλλειψη προστασίας των ΖΕΠ αλλά και την ύπαρξη δραστηριοτήτων οι οποίες δύνανται να παραβλάψουν την ακεραιότητα των ΖΕΠ, η Επιτροπή εξέτασε τα στοιχεία που είχε στη διάθεσή της και έκρινε ότι η Ελληνική Δημοκρατία παρέβη αυτές τις υποχρεώσεις.

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι, μέχρι σήμερα, η Ελληνική Δημοκρατία έχει ταξινομήσει 151 ΖΕΠ. Μόνο δεκαπέντε ΖΕΠ έχουν αποτελέσει αντικείμενο πράξεως χαρακτηρισμού προβλεπόμενης από την εθνική νομοθεσία και, συνεπώς, τυγχάνουν ειδικού καθεστώτος προστασίας, δυνάμενου να διασφαλίσει την πλήρη εφαρμογή της οδηγίας περί πτηνών.

Η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι έλαβε όλα τα κατάλληλα μέτρα για τη θέσπιση και εφαρμογή ενός συνεκτικού και ολοκληρωμένου νομικού καθεστώτος, ικανού να διασφαλίσει τη βιώσιμη διαχείριση και την αποτελεσματική προστασία των χαρακτηρισμένων ΖΕΠ.

Ισχυρίζεται ότι, πέραν των δεκαπέντε ΖΕΠ, δεκατέσσερις ΖΕΠ προστατεύονται ως εθνικοί δρυμοί, 103 ΖΕΠ έχουν χαρακτηρισθεί ως καταφύγια άγριας ζωής και περίπου 163.500 εκτάρια των ΖΕΠ έχουν χαρακτηρισθεί ως υγρότοποι διεθνούς σημασίας. Περίπου 94.500 εκτάρια των εν λόγω χαρακτηρισμένων κατά τα άνω υγροτόπων έχουν αποτελέσει αντικείμενο κοινών υπουργικών αποφάσεων προδιασφαλίσεως. Επίσης, περίπου 3.000 εκτάρια εντός των ΖΕΠ έχουν χαρακτηριστεί ως ζώνες προστασίας της φύσεως εντός ζωνών οικιστικού ελέγχου. Εξάλλου, επιπλέον 84 900 εκτάρια των ΖΕΠ έχουν χαρακτηριστεί ως αισθητικά δάση, μνημεία της φύσεως, ελεγχόμενες κυνηγετικές περιοχές, εκτροφεία θηραμάτων. Επισημαίνει επίσης ότι υπάρχουν 27 φορείς διαχειρίσεως που προστατεύουν περιοχές οι οποίες αντιστοιχούν σε 35 ΖΕΠ, συνολικής εκτάσεως περίπου 485 000 εκταρίων.

Το Δικαστήριο υπενθυμίζει κατ’ αρχάς ότι η ακριβής μεταφορά της οδηγίας περί πτηνών έχει ιδιαίτερη σπουδαιότητα, καθόσον η διαχείριση της κοινής κληρονομιάς έχει ανατεθεί στα κράτη μέλη όσον αφορά το έδαφος του καθενός.

Η οδηγία περί πτηνών επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να προβλέπουν για τις ΖΕΠ ένα νομικό καθεστώς προστασίας που να διασφαλίζει την επιβίωση και την αναπαραγωγή των ειδών πτηνών (που απαριθμούνται στο παράρτημα Ι της οδηγίας αυτής), καθώς και την αναπαραγωγή, την αλλαγή φτερώματος και τη διαχείμαση των αποδημητικών ειδών (που δεν απαριθμούνται στο παράρτημα αυτό).

Όσον αφορά το νομικό καθεστώς των χαρακτηρισμένων ΖΕΠ, όπως ομολογεί η Ελληνική Δημοκρατία, τα υφιστάμενα πλαίσια προστασίας και διαχειρίσεως δεν καλύπτουν τη συνολική έκταση των οικείων ΖΕΠ. Εκτός από τις δεκαπέντε ΖΕΠ που αποτέλεσαν αντικείμενο πράξεως χαρακτηρισμού σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία, οι λοιπές προστατευόμενες ΖΕΠ υπόκεινται σε ετερόκλητα νομικά καθεστώτα τα οποία δεν παρέχουν στις οικείες ΖΕΠ επαρκή προστασία. Για παράδειγμα, στους εθνικούς δρυμούς οι δραστηριότητες ελέγχονται μόνο στον πυρήνα τους ενώ στις περιφερειακές ζώνες δεν διασφαλίζεται η απόλυτη προστασίας της φύσεως. Δεν διασφαλίζεται ότι οι ιδιώτες εμποδίζονται από το να επιδοθούν σε ενδεχομένως βλαπτικές δραστηριότητες.

Κατά το Δικαστήριο, η Επιτροπή περιορίστηκε, κατ’ ουσίαν, να ισχυριστεί, χωρίς να προσκομίσει κανένα συγκεκριμένο αποδεικτικό στοιχείο, ότι η διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδοτήσεως που έχει θεσπισθεί με την ελληνική νομοθεσία έχει γενικό χαρακτήρα και δεν μπορεί να πληρώσει τα κενά του συστήματος προστασίας των ΖΕΠ. Συνεπώς, η αιτίαση αυτή απορρίφθηκε.

Σχόλια