ΠΠρΠειραιά 1911/2017: δάνεια σε ελβετικό φράγκο – παραβίαση ΠΔΤΕ 2501/2002 – αδιαφάνεια ΓΟΣ ισοτιμίας

0

 

Με την υπ.αρ. 1911/2017 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιά κρίθηκε ότι οι υπ’ αριθμ. 7α και 9 όροι της δανειακής σύμβασης τυγχάνουν καταχρηστικοί και άκυροι, με συνέπεια, τόσο οι καταβολές, που ο ενάγων πραγματοποιεί, όσο και το τυχόν προκύπτον χρεωστικό υπόλοιπο του δανείου, σε περίπτωση καταγγελίας της σύμβασης και κατόπιν μετατροπής του σε ευρώ, να πρέπει να υπολογίζονται, με βάση τη συναλλαγματική ισοτιμία μεταξύ του ελβετικού φράγκου και του ευρώ, που ίσχυε κατά την ημερομηνία εκταμίευσης του δανείου και δη 1,665.

Υποχρεώνει την εναγομένη να προβεί στο συνυπολογισμό όλων των χρεώσεων, ήτοι τόκων δόσεων αλλά και καταβολών εκ μέρους του ενάγοντος, που έχουν γίνει κατόπιν μετατροπής του Ελβετικού Φράγκου σε Ευρώ με βάση την ισοτιμία ευρώ-Ελβετικού Φράγκου κατά τον χρόνο εκταμίευσης του δανείου, άλλως με βάση το ποσό των ευρώ που εκταμιεύτηκε και το συμβατικό επιτόκιο.

Σχόλια: Γεώργιος Λ. Καλτσάς, Δικηγόρος Πειραιά (ΑΜ 3231 ΔΣΠ), Σωτήρος 6, τηλ 2104119287, 6972397827, mail: georgekaltsas1980@gmail.com

Επίσης ιδιαίτερη μνεία γίνεται και στα ακόλουθα σημεία:

ΠΑΡΑΒΙΑΣΗ ΠΔΤΕ 2501/2002

Η  ενημέρωση του δανειολήπτη, σε σχέση με τα δάνεια σε συνάλλαγμα και αναφορικά με τον κίνδυνο, από ενδεχόμενη διακύμανση της συναλλαγματικής ισοτιμίας, πρέπει να γίνεται από κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό, που να διαθέτει το προβλεπόμενο από τη διάταξη του άρθρου 14 του Ν. 3606/2007 πιστοποιητικό καταλληλότητας, η δε θεσπιζόμενη, με την προαναφερόμενη διάταξη της ΠΔΤΕ 2501/2002 (§Β αριθ. 2 περ. χ), υποχρέωση ενημέρωσης, πρέπει να γίνει δεκτό ότι συνίσταται και στην παροχή ειδικών πληροφοριών, ούτως ώστε να διευκολύνεται η συγκρισιμότητα του προϊόντος αυτού, με ομοειδή, καθώς και να γίνεται κατανοητή η πιθανή εξέλιξη του δανείου, ως προς το οφειλόμενο κεφάλαιο, και οι πιθανοί κίνδυνοι, για τη διευκόλυνση δε της κατανόησης και συγκρισιμότητας του παραπάνω προϊόντος, τα πιστωτικά ιδρύματα οφείλουν να προβαίνουν σε σαφή και αναλυτική περιγραφή των παραγόντων, που προσδιορίζουν την πορεία του δανείου, με εναλλακτικές παραδοχές, ως προς την κύρια συνιστώσα, που δεν είναι άλλη από την εξέλιξη της συναλλαγματικής ισοτιμίας, παραθέτοντας δύο τουλάχιστον αντιπροσωπευτικά παραδείγματα.

Κατόπιν τούτων, η υπογραφή και παραλαβή προδιατυπωμένης σύμβασης, η λήψη υπόψη από τον ενάγοντα δανειολήπτη επιστολής χωρίς ημερομηνία και κατόπιν κατάρτισης της σύμβασης (βλ. παρελθοντικό χρόνο στο κείμενο της τελευταίας), η απουσία παρουσίασης ρεαλιστικού παραδείγματος διαμόρφωσης των υποχρεώσεων του ενάγοντος δανειολήπτη στο μέλλον, ιδίως σε περίπτωση αρνητικής πορείας του ευρώ και στο πλαίσιο μακροχρόνιων δανειακών συμβάσεων

ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΑΝΤΙΣΤΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΝΑΛΛΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ.

Με τη δεύτερη δυνατότητα παρέχεται η ευχέρεια εκ των υστέρων στο δανειολήπτη να ζητήσει τη μετατροπή του δανείου σε οποιοδήποτε άλλο νόμισμα, άρα και σε ευρώ. Πρόκειται, ωστόσο, για πρακτική ανεφάρμοστη και άνευ ουσιαστικού αποτελέσματος, διότι εάν οι δανειολήπτες την επιχειρήσουν, η μετατροπή θα υπολογιστεί με ισοτιμία κατά την ημερομηνία της μετατροπής, δηλαδή με τη μεταγενέστερη δυσμενή για το ευρώ (ισοτιμία). Τύποις, λοιπόν, συνιστά λύση για την έξοδο των δανειοληπτών από τη δυσμενή κατάσταση, ενώ στην πραγματικότητα δεν ενδείκνυται, διότι με το εξαχθησόμενο ποσό της οφειλής σε ευρώ θα επικυρωθεί η αρνητική συναλλαγματική ισοτιμία και άρα η αύξηση του ανεξόφλητου κεφαλαίου και του ύψους των μηνιαίων δόσεων αποπληρωμής.

Τέλος πρέπει να σημειωθεί ότι ως προς το πρόγραμμα προστασίας της δόσης, δεν υπήρχε σε προσυμβατικό στάδιο ενημέρωση του δανειολήπτη εκ μέρους της Τράπεζας για την ύπαρξη προστασίας της μηνιαίας δόσης, αλλά ακόμα και  εκ των υστέρων, σε κανένα σημείο της εν λόγω προστασίας δεν γινόταν σαφές ότι ακόμη κι αυτή η περιορισμένη προστασία αφορούσε μόνο τη δόση καθεαυτή και όχι το οφειλόμενο κεφάλαιο, το οποίο προσαυξημένο με τη ζημιογόνα για το δανειολήπτη μεταβολή της συναλλαγματικής ισοτιμίας, υποχρέωνε αναπόφευκτα σε παράταση του χρόνου συνολικής αποπληρωμής του δανείου και συνεπώς ακόμα και υπό την ισχύ του προγράμματος προστασίας, σε συνολική καθολική επιβάρυνση του δανειολήπτη με τη συναφή εκ της  συναλλαγματικής μεταβολής ζημία. Επομένως, στην ουσία καθίστατο προστασία δίχως αποτέλεσμα.

ΑΔΙΑΦΑΝΕΙΑ  ΤΩΝ ΓΟΣ ΙΣΟΤΙΜΙΑΣ

Πράγματι, αποδείχθηκε ότι οι  προαναφερόμενοι  7α και 9  όροι, που ήταν προδιατυπωμένοι  από την εναγόμενη τράπεζα και περιλαμβάνονταν στους γενικούς όρους συναλλαγών, χωρίς να έχουν αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ των διαδίκων, κατά το μέρος που ρυθμίζουν  την ισοτιμία, με βάση την οποία θα μετατρέπονται α) σε ελβετικά φράγκα οι τυχόν καταβολές σε ευρώ, που πραγματοποιούσε ο ενάγων καθ` όλη τη διάρκεια αποπληρωμής του δανείου του  (με τον 7α  όρο), β) σε ευρώ το τυχόν προκύπτον χρεωστικό υπόλοιπο του δανείου σε ελβετικά φράγκα, σε περίπτωση καταγγελίας της σύμβασης (με τον 9ο όρο),  είναι αόριστοι και ασαφείς, και επομένως καταχρηστικοί και άκυροι. Συγκεκριμένα, με τους επίμαχους όρους παραβιάζεται από την εναγόμενη τράπεζα η υποχρέωση σαφήνειας και διαφάνειας των γ.ο.σ., η οποία επιτάσσει οι όροι να είναι διατυπωμένοι κατά τρόπο ορισμένο, ορθό και σαφή, ούτως ώστε ο απρόσεκτος μεν ως προς την ενημέρωσή του καταναλωτής – πελάτης, που όμως διαθέτει τη μέση αντίληψη, κατά τον σχηματισμό της δικαιοπρακτικής του απόφασης, να γνωρίζει τις συμβατικές δεσμεύσεις, που αναλαμβάνει, ιδίως δε όσον αφορά στη σχέση παροχής και αντιπαροχής (βλ. ΕφΠειρ 711/2011 ΔΕΕ 2012.356).

ΜΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ 291 ΑΚ

Εφαρμογή του άρθρου 291 ΑΚ εν προκειμένω δεν χωρεί, εφόσον δεν πρόκειται για συναφή ρύθμιση (ΑΠ 374/2013 ΤΝΠ Νόμος- ΠΠρΚοζάνης 38/2015, αδημοσίευτη- ΠΠρΡοδου 35/2015, αδημοσίευτη- ΠΠρΞανθης 13/2015, αδημοσίευτη-ΠΠρ Αλεξανδρούπολης 26/2015, αδημοσίευτη- ΠΠρΞανθης 23/2014 αδημοσίευτη- και ΠΠρΞανθης 41/2014 αδημοσίευτη). Η έλλειψη δε συνάφειας ερείδεται σε δύο βάσεις κι δη, αφενός στο ότι εν προκειμένω οι συναλλαγματικές ισοτιμίες είναι δύο και προσδιορίζονται επί τη βάσει της τιμής αγοράς ευρώ/φράγκου και της τιμής πώλησης ευρώ/φράγκου στη διατραπεζική αγορά, ενώ στη 291 ΑΚ λόγος γίνεται μόνο για μια συναλλαγματική ισοτιμία επί τη βάσει της οποίας επιτρέπει στον οφειλέτη να εκπληρώσει στο ημεδαπό νόμισμα, και αφετέρου η ρύθμιση της ΑΚ 291, κατόπιν ερμηνείας, αφορά στιγμιαίες συμβάσεις και όχι δάνεια, όπως τα επίδικα, που αποπληρώνονται μετά από πολλά χρόνια. Τούτων δοθέντων δεν καταστρατηγείται το άρθρο 2 § 1 της Οδηγίας 93/2013 (13η αιτιολογική έκθεση), εφόσον μάλιστα, η κάλυψη συμβατικού κενού από υφιστάμενες διατάξεις νόμου ενδοτικού δικαίου, εν προκειμένω τη διάταξη 291 ΑΚ, είναι τελολογικώς παράδοξο να εφαρμοστεί, αφού και πάλι το αποτέλεσμα θα ήταν ίδιο, δηλαδή η καταστρατήγηση της αρχής της διαφάνειας και θα εξουδετερωνόταν το αποτρεπτικό αποτέλεσμα, που ασκεί στις τράπεζες η απαγόρευση της χρήσης αδιαφανών όρων.

ΠΠρΠειραιά 1911/2017: δάνεια σε ελβετικό φράγκο – παραβίαση ΠΔΤΕ 2501/2002 – αδιαφάνεια ΓΟΣ ισοτιμίας by LawNet on Scribd

Σχόλια