Το ΣτΕ για το Σπήλαιο Πετραλώνων Χαλκιδικής

0

Συνταγματικό και νόμιμο κρίθηκε από την Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας το πρωτόκολλο του υπουργού Πολιτισμού, με το οποίο, το 2004, διατάχθηκε η αποβολή της Ανθρωπολογικής Εταιρείας της Ελλάδος από το Σπήλαιο Πετραλώνων Χαλκιδικής και της γύρω εγκατάστασης. Πρόκειται για μια δικαστική διαμάχη που εκτυλίσσεται ενώπιον Διοικητικών και Πολιτικών Δικαστηρίων για περισσότερα από τριάντα χρόνια. Ο Ελληνικός Οργανισμός Τουρισμού παραχώρησε στην Ανθρωπολογική Εταιρεία, με σύμβαση από το 1981, την έκταση του εν λόγω σπηλαίου. Το 1983 το σπήλαιο μαζί με τον περιβάλλοντα χώρο χαρακτηρίσθηκε αρχαιολογικός χώρος και η ευρύτερη περιοχή ως τοπίο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Η υπόθεση μετά από σειρά δικαστικών διενέξεων διευθετήθηκε νομοθετικά μέσω του Ν.3028/2002 για την προστασία των αρχαιοτήτων. Με τον συγκεκριμένο νόμο προβλέφθηκε ρητά ότι στα αρχαία μνημεία περιλαμβάνονται και τα σπήλαια.
Το ζήτημα της αποβολής της Ανθρωπολογικής Εταιρείας από το Σπήλαιο των Πετραλώνων παραπέμφθηκε στην Ολομέλεια του Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου για οριστική κρίση από το Ε Τμήμα, λόγω μείζονος σπουδαιότητας με την υπ αριθμ. 2979/2009 απόφασή του, αλλά και επειδή έκρινε το Τμήμα αντισυνταγματική την παρέμβαση του Δημοσίου στην υπόθεση του σπηλαίου.
Έτσι, η Ολομέλεια του Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου με την υπ αριθμ. 88/2011 απόφασή της απέρριψε την αίτηση του επιστημονικού Σωματείου Ανθρωπολογική Εταιρεία κατά της επίμαχης απόφασης του υπουργού Πολιτισμού του 2004.
Στην απόφαση της Ολομέλειας αναφέρεται ότι σύμφωνα με τις συνταγματικές επιταγές και τον αρχαιολογικό νόμο 3028/2002, “τα συνδεόμενα με την ανθρώπινη ύπαρξη σπήλαια, ως αρχαία μνημεία, απολαύουν της συνταγματικής προστασίας, η οποία ανατίθεται στο Κράτος”.
Με τα νέα νομοθετικά μέτρα, σύμφωνα με την απόφαση, “επιδιώχθηκε η απόδοση στο υπουργείο Πολιτισμού χώρων αρχαιολογικού ή σπηλαιολογικού ενδιαφέροντος, που είχαν περιέλθει στην κυριότητα ή χρήση τρίτων, φυσικών ή νομικών προσώπων, υπό το προηγούμενο νομοθετικό καθεστώς”.
“Με τις επίμαχες διατάξεις”, επισημαίνεται στη συνέχεια, “εισάγονται γενικές ρυθμίσεις που επιβάλλονται από λόγους επιτακτικού δημοσίου συμφέροντος, όπως είναι η προστασία των αρχαιοτήτων, κατά τη ρητή, άλλωστε, περί τούτων συνταγματική πρόβλεψη»».
Άλλωστε, η Ολομέλεια του ΣτΕ ορίζει ότι “η επέμβαση αυτή δεν παραβιάζει την κατοχυρωμένη στο άρθρο 5 παρ. 1 του Συντάγματος ελευθερία σύναψης συμβάσεων, εφόσον αποβλέπει στην εκπλήρωση του σκοπού της προστασίας και της ανάδειξης αρχαιολογικών χώρων, κινείται δε εντός των ορίων που χαράσσει η αρχή της αναλογικότητας, δοθέντος ότι προβλέπεται ρητά στο νόμο δυνατότητα αποζημιώσεως όσων είχαν συμβατικά δικαιώματα χρήσεως των επίμαχων χώρων”.

Σχόλια