Αξιολόγηση του Κώδικα δεοντολογίας της ΕΕ για την καταπολέμηση της παράνομης ρητορικής μίσους

0

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε την περασμένη εβδομάδα τα αποτελέσματα της πέμπτης της αξιολόγησης του κώδικα δεοντολογίας του 2016 για την καταπολέμηση της παράνομης ρητορικής μίσους στο διαδίκτυο. Τα αποτελέσματα είναι γενικότερα θετικά με τις εταιρείες ΤΠ να αξιολογούν το 90 % του επισημασμένου περιεχομένου εντός 24 ωρών και να αφαιρούν το 71 % του περιεχομένου που θεωρείται παράνομη ρητορική μίσους. Ωστόσο, οι πλατφόρμες πρέπει να βελτιώσουν περαιτέρω τη διαφάνεια και την ανατροφοδότηση προς τους χρήστες. Πρέπει επίσης να εξασφαλίσουν τη συνεπή σε βάθος χρόνου αξιολόγηση του επισημασμένου περιεχομένου· χωριστές και συγκρίσιμες αξιολογήσεις που πραγματοποιήθηκαν σε διαφορετικές χρονικές περιόδους έδειξαν αποκλίσεις όσον αφορά τις επιδόσεις.

Η κ. Βιέρα Γιούροβα, αντιπρόεδρος για θέματα αξιών και διαφάνειας, δήλωσε: «Ο κώδικας δεοντολογίας εξακολουθεί να αποτελεί επιτυχές εγχείρημα όσον αφορά την καταπολέμηση της παράνομης ρητορικής μίσους στο διαδίκτυο. Προσέφερε επείγουσες βελτιώσεις διασφαλίζοντας παράλληλα τον πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Δημιούργησε πολύτιμες εταιρικές σχέσεις μεταξύ των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, των εθνικών αρχών και των πλατφορμών ΤΠ. Είναι πλέον καιρός να διασφαλιστεί ότι όλες οι πλατφόρμες έχουν τις ίδιες υποχρεώσεις σε ολόκληρη την ενιαία αγορά και να αποσαφηνιστούν στη νομοθεσία οι ευθύνες των πλατφορμών για την εξασφάλιση μεγαλύτερης ασφάλειας των χρηστών στο διαδίκτυο. Ό,τι είναι παράνομο εκτός διαδικτύου εξακολουθεί να είναι παράνομο και στο διαδίκτυο.»

Ο επίτροπος Δικαιοσύνης, κ. Ντιντιέ Ρεντέρς, δήλωσε: «Χαιρετίζω αυτά τα θετικά αποτελέσματα. Δεν θα πρέπει, ωστόσο, να επαναπαυτούμε με τις εν λόγω βελτιώσεις αλλά θα πρέπει να συνεχίσουμε το αξιόλογο έργο. Καλώ τις πλατφόρμες να καλύψουν τα κενά που παρατηρήθηκαν στις πιο πρόσφατες αξιολογήσεις, ιδίως όσον αφορά την παροχή ανατροφοδότησης στους χρήστες και τη διαφάνεια. Στο πλαίσιο αυτό, η επικείμενη πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες θα κάνει τη διαφορά. Θα δημιουργήσει ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις ψηφιακές υπηρεσίες και θα συμπληρώσει τις υφιστάμενες δράσεις της ΕΕ για τον περιορισμό της παράνομης ρητορικής μίσους στο διαδίκτυο. Η Επιτροπή θα εξετάσει επίσης τη λήψη δεσμευτικών μέτρων διαφάνειας για τις πλατφόρμες, προκειμένου να αποσαφηνιστεί ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζεται η παράνομη ρητορική μίσους στις εν λόγω πλατφόρμες.»

Η πέμπτη αξιολόγηση δείχνει ότι κατά μέσο όρο:

  • Tο 90 % του επισημασμένου περιεχομένου αξιολογήθηκε από τις πλατφόρμες εντός 24 ωρών, ενώ το 2016 αξιολογήθηκε μόνο το 40 % του αντίστοιχου περιεχομένου·
  • Tο 71 % του περιεχομένου που θεωρήθηκε παράνομη ρητορική μίσους αφαιρέθηκε το 2020, ενώ μόνο το 28 % του αντίστοιχου περιεχομένου αφαιρέθηκε το 2016·
  • Tο μέσο ποσοστό αφαίρεσης, που είναι παρόμοιο με εκείνο που καταγράφηκε στις προηγούμενες αξιολογήσεις, δείχνει ότι οι πλατφόρμες εξακολουθούν να σέβονται την ελευθερία της έκφρασης και αποφεύγουν να αφαιρούν περιεχόμενο που δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως παράνομη ρητορική μίσους·
  • Oι πλατφόρμες απάντησαν και παρείχαν ανατροφοδότηση στο 67,1 % των κοινοποιήσεων που έλαβαν. Το ποσοστό αυτό είναι υψηλότερο από το ποσοστό της προηγούμενης διαδικασίας παρακολούθησης (65,4 %). Ωστόσο, μόνο το Facebook ενημερώνει συστηματικά τους χρήστες· όλες οι άλλες πλατφόρμες πρέπει να επιφέρουν βελτιώσεις.

Επόμενα βήματα

Τα αποτελέσματα που προέκυψαν από την εφαρμογή του κώδικα δεοντολογίας κατά τα τελευταία τέσσερα έτη θα τροφοδοτήσουν τον τρέχοντα προβληματισμό σχετικά με τον τρόπο ενίσχυσης των μέτρων των οποίων στόχος είναι η αντιμετώπιση του παράνομου περιεχομένου στο διαδίκτυο στο πλαίσιο της μελλοντικής δέσμης μέτρων της πράξης για τις ψηφιακές υπηρεσίες, για την οποία η Επιτροπή πρόσφατα δρομολόγησε δημόσια διαβούλευση.

Η Επιτροπή θα εξετάσει τρόπους προκειμένου να ενθαρρύνει όλες τις πλατφόρμες που έρχονται αντιμέτωπες με παράνομη ρητορική μίσους να δημιουργήσουν αποτελεσματικά συστήματα αναγγελίας και δράσης.

Επιπλέον, η Επιτροπή θα συνεχίσει το 2020 και το 2021 να διευκολύνει τον διάλογο μεταξύ των εταιρειών ΤΠ και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών που εργάζονται επί τόπου για την αντιμετώπιση της παράνομης ρητορικής μίσους, και ιδίως για την ενίσχυση της συνεργασίας με ομάδες συντονισμού του περιεχομένου, καθώς και της αμοιβαίας κατανόησης των τοπικών νομικών ιδιαιτεροτήτων της ρητορικής μίσους.

Ιστορικό

Η απόφαση-πλαίσιο για την καταπολέμηση του ρατσισμού και της ξενοφοβίας ποινικοποιεί τη δημόσια υποκίνηση πράξεων βίας ή μίσους που στρέφονται κατά ομάδας προσώπων ή μέλους τέτοιας ομάδας που προσδιορίζεται βάσει της φυλής, του χρώματος, της θρησκείας, των γενεαλογικών καταβολών ή της εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής. Όπως ορίζεται στην εν λόγω απόφαση-πλαίσιο, η ρητορική μίσους συνιστά ποινικό αδίκημα και όταν συμβαίνει στο διαδίκτυο.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τέσσερις μεγάλες εταιρείες ΤΠ (το Facebook, η Microsoft, το Twitter και το YouTube), για να αντιμετωπίσουν τη διάδοση της ρατσιστικής και ξενοφοβικής ρητορικής μίσους στο διαδίκτυο, παρουσίασαν στις 31 Μαΐου του 2016 «κώδικα δεοντολογίας για την καταπολέμηση της παράνομης ρητορικής μίσους στο διαδίκτυο». Έκτοτε, το Instagram, το Google+, το Snapchat, η Dailymotion και η Jeuxvideo.com υιοθέτησαν τον κώδικα.

Ο κώδικας δεοντολογίας βασίζεται στη στενή συνεργασία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, των πλατφορμών ΤΠ, των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών (ΟΚΠ) και των εθνικών αρχών. Όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη συνεδριάζουν τακτικά στο πλαίσιο της ομάδας υψηλού επιπέδου για την καταπολέμηση του ρατσισμού και της ξενοφοβίας προκειμένου να συζητήσουν σχετικά με τις προκλήσεις και την πρόοδο που σημειώθηκε.

Κάθε διαδικασία παρακολούθησης διενεργήθηκε σύμφωνα με από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία που καθιστά δυνατή τη σύγκριση των αποτελεσμάτων σε βάθος χρόνου. Η πέμπτη διαδικασία διενεργήθηκε σε διάστημα 6 εβδομάδων, από τις 4 Νοεμβρίου έως τις 13 Δεκεμβρίου 2019, από 34 οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και 5 δημόσιους φορείς που υπέβαλαν έκθεση σχετικά με τα αποτελέσματα συνολικού δείγματος 4 364 κοινοποιήσεων από όλα τα κράτη μέλη (συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου), με εξαίρεση το Λουξεμβούργο, τις Κάτω Χώρες, τη Μάλτα και τη Δανία. Οι κοινοποιήσεις υποβλήθηκαν είτε μέσω διαύλων καταγγελίας που είναι διαθέσιμοι σε όλους τους χρήστες είτε μέσω ειδικών διαύλων που είναι προσβάσιμοι μόνο σε αξιόπιστες πηγές επισήμανσης παράνομου περιεχομένου/ανταποκριτές.

Σχόλια