Δικαιώματα και Δημοκρατία στα χρόνια του Covid-19: Ζωή, Υγεία, Ασφάλεια: Η επιστροφή των συνταγματικών αξιών; [6/5]

0

Εν όψει της θετικής εξέλιξης των δεικτών διάδοσης της νόσου Covid-19 στη χώρα, η κυβέρνηση ανακοίνωσε τη λήξη του μέτρου της γενικής απαγόρευσης κυκλοφορίας
και τα πρώτα μέτρα για τη σταδιακή επαναφορά σε μια κανονικότητα. Ωστόσο, μαζί
με την εύλογη ανακούφιση, η πρωτοβουλία αυτή φαίνεται να δημιουργεί σε πολλούς
ανησυχία και προβληματισμό, καθώς είναι σαφές ότι υπαγορεύεται λιγότερο από την
ανάσχεση της ίδιας της πανδημίας και περισσότερο από την ολοένα πιεστικότερη
ανάγκη επανεκκίνησης της κοινωνικοοικονομικής ζωής.

Τα πρωτοφανή περιοριστικά μέτρα της τελευταίας περιόδου σε βάρος των ατομικών ελευθεριών του πληθυσμού της χώρας επιβλήθηκαν χάριν ακριβώς μιας αυτονόητης “προτεραιότητας” ή “υπεροχής” της ζωής και της υγείας των πολιτών έναντι άλλων “αγαθών” ή “αξιών”, όπως λ.χ. η ελευθερία κυκλοφορίας ή επιχειρηματικής δράσης Έτσι, για τον κόσμο
των νομικών το επίκεντρο του προβληματισμού μετατοπίζεται αναγκαία το επίκεντρο της συζήτησης από το δικαιολογημένο ή μη των περιοριστικών μέτρων που έχουν ληφθεί μέχρι τώρα στο ιδιαίτερα σύνθετο ζήτημα κάτω από ποιές προϋποθέσεις, με ποιά κριτήρια αλλά και με ποιά διαδικασία είναι δυνατόν συνταγματικά δικαιώματα, αξίες, σκοποί ή αγαθά να προτεραιοποιούνται ή να υποχωρούν έναντι άλλων. Φαίνεται λοιπόν να επανακάμπτει πανηγυρικά στο προσκήνιο των νομικών συζητήσεων το διαχρονικό όσο και ακανθώδες ζήτημα της σχέσης μεταξύ θεμελιωδών δικαιωμάτων που κατοχυρώνει στο πρόσωπο του καθένα μας το Σύνταγμα, από τη μια, και των γενικότερων αξιών και αγαθών, που φέρονται
να συγκροτούν το αξιολογικό υπόβαθρο της δημοκρατικής μας πολιτείας, από την
άλλη.

Εν όψει όμως της διάχυτης αβεβαιότητας ακόμη και των ειδικών σχετικά με
την εξέλιξη της πανδημίας, το γενικότερο αυτό ζήτημα υποκινεί εν προκειμένω για
τους νομικούς σειρά κρίσιμων ερωτημάτων:

α. Τί είναι το συνταγματικό αγαθό της δημόσιας υγείας (5§4 ερμ. δήλ., 18§3 Σ.) και
ποιά είναι η σχέση του με την υγεία ως ατομικό (5§5 Σ.) ή κοινωνικό δικαίωμα (21§3
Σ.);

β. Υπάρχει πράγματι μια ιεραρχία μεταξύ δικαιωμάτων, αγαθών, σκοπών που μας
επιτρέπει να κρίνουμε τη μεταξύ τους προτεραιότητα, όταν αυτά φαίνεται να
συγκρούονται, ή μήπως τέτοια προτεραιότητα είναι μεταβλητή κατά περίπτωση; Και
αν ισχύει το δεύτερο ποιός είναι αρμόδιος να το κρίνει, κάτω από ποιές προϋποθέσεις
και με τί κριτήρια;

γ. Αρκεί άραγε σε μια δημοκρατία το γεγονός ότι μια συνταγματική αξία κρίνεται
αρμοδίως ως υπερέχουσα έναντι επιμέρους ελευθεριών, ώστε αυτές οι τελευταίες να
λογίζονται ως δέσμιες στην υπηρεσία της πρώτης;

Τα ερωτήματα αυτά και άλλα πολλά σας προσκαλούν τα “Δικαιώματα και Δημοκρατία στα χρόνια του Covid-19” να συζητήσουμε μαζί, στο 2ο διαδικτυακό μας debate, που διοργανώνουμε την Τετάρτη 6 Μαΐου 2020 και ώρα 19:00
με προσκεκλημένους τους:

Χαράλαμπο Ανθόπουλο, Καθηγητή Δικαίου και Διοίκησης ΕΑΠ
Ιφιγένεια Καμτσίδου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου ΑΠΘ
Παναγιώτη Μαντζούφα, Καθηγητή Συνταγματικού Δικαίου ΑΠΘ
Ερωτήματα και παρατηρήσεις θα κληθούν να θέσουν οι
Στέλιος Τσεβάς, Υπ. Διδ. Δημοσίου Δικαίου ΕΚΠΑ
Στέλλα Χριστοφορίδου, Υπ. Διδ. Δημοσίου Δικαίου ΕΚΠΑ

Τη συζήτηση θα συντονίσει ο Ανδρέας Τάκης, Επίκουρος Καθηγητής Φιλοσοφίας και Μεθοδολογίας του Δικαίου

Η συζήτηση θα διεξαχθεί μέσω της πλατφόρμας zoom και θα μεταδοθεί μέσω του
facebook live της σελίδας «Δημοκρατία και Δικαιώματα στα χρόνια του covid-19»,
με δυνατότητα συμμετοχής του κοινού μέσω ερωτημάτων. Η σύνδεση του κοινού
στη συζήτηση θα μπορεί να γίνει την προβλεπόμενη ημέρα και ώρα μέσω της
σελίδας. Ο σύνδεσμος της σελίδας facebook είναι:

https://www.facebook.com/%CE%94%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CE%BA%CF
%81%CE%B1%CF%84%CE%AF%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE
%B4%CE%B9%CE%BA%CE%B1%CE%B9%CF%8E%CE%BC%CE%B1%CF
% 84%CE%B1-%CF%83%CF%84%CE%B1-%CF%87%CF%81%CF%8C%CE
%BD%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-covid-19-
108225614190620/?tn=kCR&
eid=ARC9N1YplzI0xoBaaz0rqHBKecCtpZKp4PUUWxNl5aHU3ZICTSchSnRl
UsL-TTjSjFOI4HsR3tE4zrX&
hc_ref=ARTAOgVc_PDhpHO0fHDanO83KN11QG1hutZiIuh82LqoVPBYDOy3B8QoJHTPOfTbXc&fref=nf&xts[0]=68.ARDJ7lpwCbyim1SEC4VytmjAjk-7JOE0trpNQhrmRg6UZxFtz5995RYKk3Q8eiNH8-
vieOUH1F0LgPwckfTCpAe6nE6fvSou0mnieDlcePjXK5oKGaSloxlxLMRH2yEo4
Kq-ODfTZ3osWPr_Z09JKIAOYeTb2B8fR-5_vbaCcLGNgJPBxpVGx_zyU7vAfSCbEPS3z8JMxG5s__Hn_QIOqbicQv46GriTfVAGnLwGXKUQwjnv-3_NB2OJAgyI1rwk4v6rvaPm77P5aeYZ5WnAcejiWmYm9rSqnSAmKMgMbBZtvLKvn_
NtK32ukU8q4RaT7Tbx469t7iG5MD6GJa9iE

Τη διάδραση κοινού-ομιλητών συντονίζουν οι:

Ειρήνη Περπερίδου, Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια Φιλοσοφίας του Δικαίου ΑΠΘ,
Θωμάς Ψήμμας, ΔΝ Φιλοσοφίας του Δικαίου ΑΠΘ,

Η συζήτηση διεξάγεται σε συνέχεια του μαθήματος Φιλοσοφίας και Μεθοδολογίας
του Δικαίου του ΠΜΣ Θεωρίας Δικαίου και Διεπιστημονικών Νομικών Σπουδών της
Νομικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Σχόλια