H μη καταβολή και τα εμπόδια της νομοθεσίας

0

Σε λακκούβα… βαθιά και αντιευρωπαϊκή πέφτει η πρόταση για την καθιέρωση ρύθμισης που δίνει στο κράτος το δικαίωμα να μη λαμβάνει υπόψη δικαστικές αποφάσεις με αναδρομική ισχύ για την καταβολή δεδουλευμένων. H πρόταση του πρωθυπουργού κ. K. Καραμανλή για ουσιαστική ακύρωση της καταβολής των αναδρομικών στους δικαιούχους είναι εξαιρετικά δύσκολο να βρει δρόμο για τη συνταγματική συνθήκη καθώς, εκτός από τη δεδηλωμένη αντίθεση των δημοσίων υπαλλήλων, συναντά και τεράστια νομικά εμπόδια, κυρίως λόγω της ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Οπως εξηγεί με δηλώσεις του στο «Βήμα» ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Αλ. Μητρόπουλος, «τα αναδρομικά είναι η αξίωση παρελθόντων ετών που συνιστούν περιουσία του προσώπου-εργαζομένου, εκκαθαρισμένη, ληξιπρόθεσμη, απαιτητή, μη εξαρτώμενη από όρους, αιρέσεις ή αβέβαιες μελλοντικές προσδοκίες. Αρα εμπίπτουν στην έννοια της "περιουσίας" που προστατεύεται από τις υπερ-συνταγματικής ισχύος διατάξεις του άρθρου 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ). Ουδείς, ούτε ο συνταγματικός νομοθέτης, δύναται να απαγορεύσει τη διεκδίκησή τους με προσφυγές στα δικαστήρια, γιατί αυτό θα συνιστούσε προσθέτως αθέμιτη αποστέρηση δικαστικής προστασίας. H ελληνική πολιτεία έχει λάβει πείραν της νομοθετικής της, εμπρόθετης ή όχι, αστοχίας από τις αποφάσεις του Στρασβούργου». Σύμφωνα με τον κ. Μητρόπουλο, το θέμα – εκτός από νομικές – έχει και πολιτικές προεκτάσεις. Αναφέρει χαρακτηριστικά: «Οι προτείνοντες το "δημοσιονομικό" Σύνταγμα των απαγορεύσεων και των δικαστηρίων "ειδικής σύνθεσης και νοοτροπίας"(;) – συνήθως πρώην και νυν υπουργοί Οικονομίας – δεν εκφράζουν παρά ανέξοδα δόγματα ενεργού νεοφιλελεύθερης σπουδής». Πέρα όμως από τη Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, η πρόταση για κατάργηση των αναδρομικών έρχεται και σε ευθεία σύγκρουση με όσα συμβαίνουν στις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Ο κ. Μητρόπουλος επισημαίνει: «Οι θεσμοθετημένες μισθολογικές ή συνταξιοδοτικές απολαβές αλλά και οι παροχές του κοινωνικού κράτους δεν αποτελούν γενναιοδωρία του πολιτικού συστήματος. Στις χώρες της EE παρέχονται και επεκτείνονται στους δικαιουμένους κατά τρόπο αυτόματο από τη χρηστή διοίκηση». Επειδή όμως στην Ελλάδα η δημόσια διοίκηση δεν διαθέτει μηχανισμούς αντίστοιχης αποτελεσματικότητας με αυτούς χωρών όπως είναι η Αγγλία, η Γαλλία και η Γερμανία, γίνεται αναγκαία η διαμεσολάβηση των δικαστηρίων προκειμένου οι εργαζόμενοι να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους. «Οι αδράνειες, μειονεξίες και αποκλεισμοί του καθ’ ημάς νομοθετικού και διοικητικού συστήματος» εξηγεί ο κ. Μητρόπουλος «πρέπει να αντιμετωπίζονται από τα δικαστήρια για να επιτυγχάνεται η θεσμική αλληλεπίδραση και να γίνεται ο έλεγχος των εξουσιών· η διακριτή αξιοπρέπεια των οποίων, κυρίως της δικαστικής, δεν πρέπει να επαφίεται στη ζηλότυπη και αδελφοκτόνα νοοτροπία της εκτελεστικο-νομοθετικής όσμωσης». Εκείνοι που θίγονται από τη συγκεκριμένη κυβερνητική επιλογή είναι οι δημόσιοι υπάλληλοι. H Ανώτατη Διοίκηση Ενώσεων Δημοσίων Υπαλλήλων (ΑΔΕΔΥ) αντιδρά και προειδοποιεί ότι θα προχωρήσει σε κινητοποιήσεις. «Με την αναθεώρηση θίγονται δύο πολύ σημαντικά θέματα: η μονιμότητα και τα αναδρομικά. H αντίδρασή μας όμως δεν περιορίζεται σε αυτά αλλά επεκτείνεται και στο γεγονός ότι με αυτές τις προτάσεις θίγονται θεμελιώδη συνταγματικά δικαιώματα όλων των πολιτών και όχι μόνο των δημοσίων υπαλλήλων» δηλώνει στο «Βήμα» ο αντιπρόεδρος της ΑΔΕΔΥ κ. Ηλ. Βρεττάκος. Μία από τις βασικές ενστάσεις του κ. Βρεττάκου είναι ότι η συγκεκριμένη πρόταση περί κατάργησης των αναδρομικών δημιουργεί ανισότητες μέσα στην κοινωνία. «Θεωρούμε ότι – όπως όλοι οι πολίτες προσφεύγουν στα δικαστήρια – πρέπει να έχουμε και εμείς τη δυνατότητα να προσφεύγουμε για τη διεκδίκηση δικαιωμάτων μας» λέει χαρακτηριστικά ο κ. Βρεττάκος. Τα δικαστήρια, επισημαίνει ο κ. Βρεττάκος, έχουν εκδώσει τα τελευταία χρόνια αποφάσεις που έχουν δικαιώσει πολλές κατηγορίες εργαζομένων, οι οποίοι σε διαφορετική περίπτωση δεν θα μπορούσαν να διεκδικήσουν τα δεδουλευμένα τους. Οπως τονίζει: «Παραδείγματα επιδομάτων που έχουν κατακυρωθεί μέσω των δικαστηρίων υπάρχουν πολλά και πρόσφατα. Επιδόματα που δίνονταν σε μια μερίδα υπαλλήλων και όχι στους υπολοίπους· το περίφημο οικογενειακό επίδομα· επιδόματα που δίνονταν ή όχι ανάλογα με το υπουργείο. Με τη ρύθμιση που προτείνει ο Πρωθυπουργός το δικαίωμα αυτό χάνεται. Και φυσικά πολύ περισσότερο στο Δημόσιο όπου δεν υπάρχουν συλλογικές συμβάσεις». Σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο της ΑΔΕΔΥ, ακόμη και χωρίς τη συνταγματική αναθεώρηση η δικαστική διαδικασία είναι αργή και επίπονη καθώς τα δικαστήρια μπορεί να διαρκέσουν ακόμη και επτά ή οκτώ χρόνια. B. ΝΕΔΟΣ Το ΒΗΜΑ, 22/01/2006