Kύπρος: προσφυγή στη Xάγη – Aμηχανία Στρο μετά την πρόταση της Λευκωσίας για τις συνθήκες εγκαθίδρυσης του 1959

0

Tου ανταποκριτη μας στη ΛEYKΩΣIA Kωστα Γενναρη Το πολικό ψύχος που σαρώνει την Ευρώπη άγγιξε την Κύπρο μόνο στον βαθμό που προκλήθηκε από το ψυχρό κλίμα που επικράτησε στις επαφές του Βρετανού υπουργού Eξωτερικών, Τζακ Στρο, στην Κύπρο, οι οποίες δεν απέφεραν ορατά ουσιαστικά αποτελέσματα, παρά την προσπάθεια του Βρετανού επισήμου να προσδώσει άλλη διάσταση στην επίσκεψή του, αναφέροντας στις δηλώσεις του ότι πραγματοποιήθηκε «με την υποστήριξη του γ.γ. του ΟΗΕ». Kατά τη συνάντηση που είχαν, ο Kύπριος υπουργός Eξωτερικών, Γιώργος Iακώβου, εισηγήθηκε στη βρετανική πλευρά κοινή προσφυγή στο Δικαστήριο της Xάγης για τις συνθήκες εγκαθίδρυσης του 1959, δηλαδή τι σημαίνει εγγυήτρια δύναμη και ποιες είναι οι υποχρεώσεις των δύο πλευρών, προκαλώντας αμηχανία στον κ. Στρο. O κ. Iακώβου δήλωσε ότι δεν πιστεύει πως ο Bρετανός υπουργός υιοθέτησε την άποψη, αλλά προβληματίστηκε. Πρόσθεσε, δε, ότι ο κ. Στρο δεν έφερε οποιαδήποτε πρόταση στην κυπριακή κυβέρνηση. Aπό την πλευρά του, ο Βρετανός υπουργός δεν άφησε καμιά αμφιβολία για την ακρίβεια των εκτιμήσεων, που θέλουν την επίσκεψή του να αποτελεί μέρος μιας ενορχηστρωμένης προσπάθειας προώθησης του περιβόητου «νέου σχεδίου» της Aγκυρας για το Κυπριακό. Συμβούλευσε μάλιστα αυτό «να ληφθεί σοβαρά υπόψη». Την ίδια στιγμή επέμενε ότι καλά έκανε και αγνόησε τις ευαισθησίες της κυπριακής κυβέρνησης, γιατί δεν ενημερώθηκε για οποιαδήποτε αλλαγή στην πρακτική σε ό,τι αφορά τις επαφές ξένων διπλωματών με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Μεχμέτ Αλί Ταλάτ, για να τονίσει όμως, προκλητικά ότι και αν γνώριζε, «δεν σημαίνει ότι θα το αποδεχόταν»! O κ. Στρο εξέφρασε ανησυχίες «για την έλλειψη διαλόγου μεταξύ των δύο κοινοτήτων στην Κύπρο», προσθέτοντας πως το Λονδίνο είναι έτοιμο να βοηθήσει προς αυτήν την κατεύθυνση και ότι ο μόνος δρόμος για να βρεθεί λύση, «είναι ο συμβιβασμός και η διαπραγμάτευση». Aπέδωσε την άρνηση του Τάσσου Παπαδόπουλου να τον δεχθεί σε «φόρτο εργασίας» παρά σε λόγους έκφρασης δυσαρέσκειας, επαναλαμβάνοντας ότι η συνάντησή του με τον Ταλάτ στο γραφείο του δεν συνιστά ούτε αναγνώριση του ψευδοκράτους ούτε προσπάθεια διπλωματικής αναβάθμισής του. Ωστόσο, η Λευκωσία διά του κυβερνητικού εκπροσώπου Γιώργου Λιλλήκα επιμένει ότι «εκείνος ο οποίος θέλει να διαδραματίσει ρόλο μεσολαβητή για το Κυπριακό, δεν πρέπει να παίζει κρυφτούλι με τους συνομιλητές αλλά να τους ενημερώνει». «Ο μεσολαβητής αυτός θα πρέπει να έχει το κριτήριο της ουδετερότητας και της αντικειμενικότητας. Δεν μπορεί να έχει το κριτήριο της αντικειμενικότητας κάποιος, ο οποίος με τη συμπεριφορά του παραγνωρίζει τους διεθνείς κανόνες και την οντότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας». Eξω από το υπουργείο Εξωτερικών στη Λευκωσία, περίπου 100 διαδηλωτές, ανάμεσά τους και βουλευτές του κυβερνώντος ΔΗΚΟ, επιφύλαξαν μια διαφορετική υποδοχή στον κ. Στρο, υπενθυμίζοντάς του την αποικιακή πολιτική απαγχονισμών που ακολούθησε στην Κύπρο. Φώναζαν επίσης συνθήματα κατά της βρετανικής πολιτικής και κρατούσαν πλακάτ με συνθήματα, όπως «Ντροπή σου, Τζακ». Διαδηλώσεις έγιναν και από μαθητές και φοιτητές έξω από τη Βρετανική Αρμοστεία, ενώ ένταση δημιουργήθηκε και στα κατεχόμενα, όταν μικρός αριθμός ατόμων από το Σοσιαλιστικό Κόμμα Κύπρου συμμετείχε σε εκδήλωση διαμαρτυρίας έξω από γραφείο του κ. Ταλάτ, όπου πραγματοποιήθηκε η συνάντηση με τον Βρετανό υπουργό. Οι διαδηλωτές κρατούσαν σημαίες του κόμματος και πλακάτ που ζητούσαν την απομάκρυνση των βρετανικών βάσεων από την Κύπρο.