Τρεις ενότητες παρεμβάσεων

0

Της ΝΤΟΡΑΣ ΜΠΑΚΟΓΙΑΝΗ* Η πρόταση της κυβέρνησης για την αναθεώρηση του Συντάγματος είναι μια πολιτική πρωτοβουλία υψίστης σπουδαιότητας. Ο πολιτικός κόσμος για να αντιμετωπίσει αντινομίες και αγκυλώσεις που έχουν αναδειχθεί σε σχέση με το ισχύον Σύνταγμα και τον εκσυγχρονισμό του πολιτεύματος πρέπει να χαράξει μια σαφή και συγκεκριμένη στρατηγική. Στρατηγική αναθεώρησης, η οποία θα στοχεύει να αντιμετωπισθούν τα συγκεκριμένα προβλήματα, οι νέες συνθήκες ή οι αδυναμίες που αναδείχθηκαν από την εφαρμογή της αναθεώρησης του 2001. Βασικός άξονάς της πρέπει να είναι η αρχή -η οποία αγνοήθηκε στην προηγούμενη αναθεώρηση- ότι ο Καταστατικός Χάρτης δεν μπορεί να είναι ένα λεπτομερειακό τεχνικό νομοθετικό κείμενο. Το Σύνταγμα είναι πλαίσιο αρχών και αξιών. Χαράσσει την κατεύθυνση της πορείας του κράτους. Δεν αποφασίζει πώς και με ποια μέσα θα πορευθούμε. Τα πολιτικά κόμματα επιβάλλεται να συμφωνήσουν στην αναγκαιότητα αυτής της στρατηγικής για την αναθεώρηση. Ετσι μόνο θα αποφευχθεί η επανάληψη μιας πλειοδοσίας προτάσεων εκσυγχρονισμού της λειτουργίας του πολιτεύματος. Αν κατά τη διάρκεια της συζήτησης της αναθεώρησης, κάτω από την πίεση της επικοινωνιακής διαχείρισης και της κομματικής αντιπαράθεσης, υιοθετηθεί από τις πολιτικές δυνάμεις η λογική του ανταγωνισμού και της πλειοδοσίας, τότε αυτό θα σηματοδοτήσει μια νέα πορεία υποβάθμισης του κύρους του Κοινοβουλίου και της νομοθετικής εργασίας. Με αυτό το πολιτικό πλαίσιο θεωρώ ότι η νέα αναθεώρηση πρέπει να επικεντρωθεί σε τρεις ενότητες παρεμβάσεων: 1 Η πρώτη αφορά την αντιμετώπιση συγκεκριμένων θεμάτων, τα οποία έχουν ωριμάσει στην ελληνική κοινωνία. *Η απελευθέρωση του κανονιστικού πλαισίου της ανωτάτης εκπαίδευσης είναι αναγκαίο βήμα. Ο κόσμος γύρω μας αλλάζει. Μπορεί το ισχύον καθεστώς να επιτρέπει σε φορείς της αυτοδιοίκησης ή σε νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου να προχωρήσουν σε ίδρυση σχολών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, αυτό όμως είναι απλώς μια θεωρητική δυνατότητα. Το ανταγωνιστικό οικονομικό περιβάλλον διαρκώς μεταλλάσσεται. Η οικονομία της γνώσης και της τεχνολογίας επιτάσσουν νέες μορφές μαθήσεως και πλέον ευέλικτους τρόπους εκπαιδεύσεως, όχι μόνο των νέων αλλά του συνόλου του πληθυσμού. Σε μια Ευρώπη χωρίς σύνορα, σε μια παγκοσμιοποιημένη αγορά, η ελληνική κοινωνία δεν μπορεί να εξακολουθεί να μένει προσκολλημένη στο κρατικό μονοπώλιο της ανωτάτης εκπαιδεύσεως, το οποίο, αρτηριοσκληρωτικό και παρωχημένο, παγιδεύει λίγους στις άκαμπτες δομές του ενώ απορρίπτει και αποθαρρύνει τους πολλούς. *Αντιστοίχως, πρέπει να επανεξεταστούν οι διατάξεις που αφορούν την έννοια του δάσους που οφείλει να προστατεύεται και το χαρακτηρισμό των δασικών εκτάσεων. Ζήτημα το οποίο σχετίζεται με τις αναπτυξιακές δυνατότητες της περιφέρειας, αλλά και με την αντιμετώπιση του φαινομένου της ερημοποίησης της υπαίθρου, το οποίο είναι πρόβλημα του μέλλοντος. 2 Η δεύτερη ενότητα παρεμβάσεων αφορά ρυθμίσεις που προωθήθηκαν με την προηγούμενη αναθεώρηση, το 2001. Αν και έγιναν με συναίνεση και διακομματική συνεργασία, από τη σύντομη εφαρμογή τους προκύπτει ότι δεν επέτυχαν τους στόχους της. Οι διατάξεις αυτές κρίθηκαν αναγκαίες την εποχή εκείνη, για να ενισχύσουν τη διαφάνεια και τη θεσμική θωράκιση του πολιτικού κόσμου. Αποδείχθηκαν όμως τροχοπέδη για το πολιτικό σύστημα. *Τα άρθρα αυτά που αφορούν τις σχέσεις της πολιτικής με τα ΜΜΕ και σχετίζονται με τις ρυθμίσεις που αφορούν τον βασικό μέτοχο στα ΜΜΕ, το επαγγελματικό ασυμβίβαστο βουλευτών και τη διαδικασία άρσης της ασυλίας των βουλευτών είτε πρέπει να καταργηθούν είτε να τροποποιηθούν. 3 Η τρίτη ενότητα αφορά αλλαγές που θα συμβάλουν στην προσαρμογή του Συντάγματος στο περιβάλλον της νέας ενωμένης Ευρώπης και θα επιτρέψουν την Ελλάδα με ευελιξία να δρα στο νέο πολιτικό πλαίσιο. *Αναγκαία θεωρώ ότι είναι να προσδιορισθούν οι δύο βαθμοί αυτοδιοίκησης του κράτους, στο επίπεδο των δήμων και της περιφέρειας. Η περιφέρεια είναι η ενιαία φυσική, διοικητική και αναπτυξιακή ενότητα όπως προκύπτει ήδη από τις μελλοντικές πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ενωσης. *Σημαντική είναι η θέσπιση ενός ισχυρού και ανεξάρτητου Συνταγματικού Δικαστηρίου, το οποίο θα ενισχύσει την ανεξάρτητη, αποτελεσματική και άμεση απόδοση Δικαιοσύνης. *Επίσης, για την ισορροπία του πολιτεύματος να εξετάσει το ρόλο και τον τρόπο εκλογής του προέδρου της Δημοκρατίας. *Στο πλαίσιο της αναθεώρησης η ελληνική κοινωνία, ο πολιτικός κόσμος και η ηγεσία της Εκκλησίας οφείλουν, μέσα από έναν ευρύ, εμπεριστατωμένο και ανοικτό διάλογο, να συζητήσουν για τις σχέσεις Εκκλησίας και κράτους. Χωρίς εντάσεις και απειλές για διαχωρισμούς και ρήξεις, αλλά υπό το πρίσμα της προστασίας της θρησκευτικής ελευθερίας και των δικαιωμάτων των θρησκευτικών μειονοτήτων. Η επικείμενη αναθεώρηση του Συντάγματος είναι μια ευκαιρία για τον τόπο. Είναι σημαντικό η συζήτηση της αναθεώρησης να γίνει σε πνεύμα συναίνεσης και συνεργασίας μεταξύ των πολιτικών κομμάτων, να μην κυριαρχήσουν μικροκομματικές σκοπιμότητες και επιδιώξεις. Το Σύνταγμα δεν μπορεί να είναι πεδίο πολιτικών αντιπαραθέσεων, ούτε μπορεί να συνταχθεί με την λογική των εφήμερων συμφερόντων των πολιτικών δυνάμεων. Το Σύνταγμα πρέπει να αναθεωρηθεί με βάση την εμπειρία του παρελθόντος, την κατανόηση του παρόντος αλλά και με την εκτίμηση για τις ανάγκες του μέλλοντος για την ευρωπαϊκή Ελλάδα του μέλλοντος. * Η ΝΤΟΡΑ ΜΠΑΚΟΓΙΑΝΝΗ είναι δήμαρχος Αθηναίων. ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ – 15/01/2006