ΣτΕ Ολ.1285/2022: Έγκριση χωροθέτησης και κατασκευής ειδικής δομής του ν. 4375/2016, στη θέση “Λουτρά Θερμοπυλών” του Δήμου Λαμιέων

Για την υποδοχή και προσωρινή διαμονή παρανόμως εισερχομένων προσώπων

0
ΣτΕ Ολομ 1285/2022
Πρόεδρος: Ε. Σαρπ, Πρόεδρος ΣτΕ
Εισηγητής: Ό. Παπαδοπούλου, Σύμβουλος Επικρατείας
Έγκριση χωροθέτησης και κατασκευής ειδικής δομής του ν. 4375/2016, στη θέση “Λουτρά Θερμοπυλών” του Δήμου Λαμιέων, για την υποδοχή και προσωρινή διαμονή παρανόμως εισερχομένων προσώπων
Με την 1285/2022 απόφαση της Ολομελείας του Συμβουλίου της Επικρατείας, έγινε δεκτή αίτηση ακυρώσεως κατά της απόφασης χωροθέτησης και κατασκευής δομής του ν. 4375/2016 στη θέση “Λουτρά Θερμοπυλών” του Δήμου Λαμιέων. Ειδικότερα, κρίθηκαν τα εξής:
(α) Δεν προσκρούει στο άρθρο 24 παρ. 2 Σ η παράλειψη προηγούμενου συνολικού χωροταξικού σχεδιασμού για την ίδρυση και κατανομή στην επικράτεια δομών υποδοχής, ταυτοποίησης και προσωρινής φιλοξενίας παρανόμως εισερχομένων πολιτών τρίτων χωρών και ανιθαγενών [άρθρα 8 και 10 του ν. 4375/2016].
(β) Η υ.α. ΥΠΕΝ/ΔΔΥ/24593/2902/2020 (Β΄ 1482), με την οποία ορίσθηκε ότι αν η χωρητικότητα των δομών του ν. 4375/2016 είναι ίση ή μικρότερη των 5.000 ατόμων, αυτές κατατάσσονται στην Β κατηγορία, επιφέρουσα μεταβολή επί το δυσμενέστερον, ως προς την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των παραπάνω δομών, σε σχέση με την προγενέστερη υ.α. 2307/2018 (Β΄ 439), δεν βρίσκει έρεισμα στην εξουσιοδοτική διάταξη του ν. 4014/2011 [άρθρο 1 παρ. 4], καθόσον η κατασκευή δομών που προορίζονται για την υποδοχή και φιλοξενία 3.000 έως 5.000 ατόμων δεν αφορά, κατά κοινή πείρα, μονάδες μικρού ή μεσαίου μεγέθους, που προκαλούν μόνο τοπικές και μη σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον. Συνεπώς, για την κατάταξη των δομών στις κατηγορίες Α2 και Β εξακολουθεί να ισχύει η προγενέστερη υ.α. 2307/2018 (Β΄ 439) και το θεσπιζόμενο σε αυτήν κριτήριο. Κατά τη γνώμη τεσσάρων μελών του Δικαστηρίου, η ρύθμιση της υ.α. ΥΠΕΝ/ΔΔΥ/24593/2902/2020 δεν κείται εκτός εξουσιοδοτήσεως, διότι, κατά την εκτίμηση του κανονιστικού νομοθέτη, οι κατασκευές αυτές δεν προκαλούν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, όταν πρόκειται να στεγάσουν λιγότερα από 5.000 άτομα. Κατά τη γνώμη, τέλος, ενός μέλους, η ρύθμιση της υ.α. ΥΠΕΝ/ΔΔΥ/24593/2902/2020 δεν κείται, άνευ ετέρου, εκτός εξουσιοδοτήσεως, με συνέπεια την αυτόματη κατάταξη των δομών χωρητικότητας 3000 – 5000 ατόμων στην κατηγορία Α2.
(γ) Οι διατάξεις της υ.α. 2307/2018 ορίζουν ότι οι δομές με χωρητικότητα μικρότερη των 3.000 ατόμων υπόκεινται σε περιβαλλοντική αδειοδότηση κατ’ εφαρμογή της κ.υ.α. 169905/2013 (Β΄ 2035) και σε υπαγωγή στις πρότυπες περιβαλλοντικές δεσμεύσεις που προβλέπει η εν λόγω κ.υ.α. Σύμφωνα με την κ.υ.α. αυτή, για τις δομές που κατατάσσονται στην Β κατηγορία εκτιμώνται το μέγεθος του έργου και οι συνέπειες που δύναται να επιφέρει στον τόπο εγκατάστασής του, σε δασικό οικοσύστημα, σε αρχαιολογικό χώρο ή σε αρχαία ή άλλα μνημεία, η δε περιβαλλοντική τους αδειοδότηση πρέπει να προηγείται κάθε διοικητικής πράξης η οποία αποτελεί προϋπόθεση για την πραγματοποίηση του έργου. Περαιτέρω, εξαιρούνται από την περιβαλλοντική αδειοδότηση δομές με χωρητικότητα μικρότερη των 3.000 ατόμων, μόνον όταν οι δομές αυτές εγκαθίστανται σε υφιστάμενα κτίρια, ήδη εξυπηρετούμενα από τα δίκτυα υποδομής, χωρίς να απαιτούνται πρόσθετες εργασίες σύνδεσης με τα δίκτυα αυτά, ή όταν για την εγκατάσταση και λειτουργία των δομών προβλέπεται η τοποθέτηση σκηνών ή άλλων οικίσκων, δυναμένων να συνδεθούν άμεσα με υφιστάμενα δίκτυα υποδομών, χωρίς επεμβάσεις στο έδαφος ή με όλως επουσιώδεις επεμβάσεις. Σε διαφορετική περίπτωση, το έργο δεν απαλλάσσεται της περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Με το προεκτεθέν περιεχόμενο, η υ.α. 2307/2018 δεν αντίκειται στον εξουσιοδοτικό ν. 4014/2011.
(δ) Εφόσον για την εγκατάσταση της επίδικης νέας δομής απαιτείται η εκτέλεση επεμβάσεων στο έδαφος και στο περιβάλλον εν γένει [εκσκαφές, διάνοιξη οδών, δημιουργία πρόσθετης υποδομής για σύνδεση με δίκτυα], το έργο δεν απαλλάσσεται της περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Είναι, συνεπώς, ακυρωτέα η άδεια χωροθέτησης και κατασκευής, η οποία εκδόθηκε χωρίς να τηρηθεί προηγουμένως η διαδικασία της περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Κατά τη γνώμη, όμως, δύο μελών, η επίδικη δομή  εξυπηρετείται άμεσα από υφιστάμενα δίκτυα υποδομής και νομίμως απηλλάγη από την υποχρέωση περιβαλλοντικής αδειοδότησης.