Τη Δευτέρα, η Επιτροπή Μεταφορών και Τουρισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ψήφισε την επικαιροποίηση των κανόνων της ΕΕ για τα δικαιώματα των αεροπορικών επιβατών, που ισχύουν από το 2004, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι επιβάτες προστατεύονται επαρκώς από διαταραχές στα ταξίδια, όπως άρνηση επιβίβασης και καθυστερημένες ή ακυρωμένες πτήσεις. Η ψηφοφορία αυτή αποτελεί το σχέδιο θέσης του Κοινοβουλίου ως απάντηση στη θέση του Συμβουλίου του Ιουνίου 2025 για τα δικαιώματα των αεροπορικών επιβατών.
Στήριξη των υφιστάμενων δικαιωμάτων
Οι ευρωβουλευτές της Επιτροπής Μεταφορών απορρίπτουν την προσπάθεια των υπουργών της ΕΕ να αποδυναμώσουν τα δικαιώματα των αεροπορικών επιβατών. Θέλουν να διατηρηθεί το δικαίωμα των ταξιδιωτών σε επιστροφή χρημάτων ή επαναδρομολόγηση και σε αποζημίωση όταν μια πτήση καθυστερεί πάνω από τρεις ώρες, όταν ακυρώνεται ή όταν υπάρχει άρνηση επιβίβασης (η θέση του Συμβουλίου είναι ότι η αποζημίωση θα πρέπει να ισχύει μόνο μετά από καθυστέρηση τεσσάρων έως έξι ωρών, ανάλογα με την απόσταση της πτήσης).
Οι ευρωβουλευτές αντιτίθενται επίσης στη μείωση των υφιστάμενων ποσών αποζημίωσης για διαταραχές πτήσεων και προτείνουν να οριστούν μεταξύ 300 και 600 ευρώ, ανάλογα με την απόσταση της πτήσης (το Συμβούλιο θέλει να τα ορίσει μεταξύ 300 και 500 ευρώ).
Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η ευθύνη των αεροπορικών εταιρειών για διαταραγμένες πτήσεις θα πρέπει να περιορίζεται σε περιπτώσεις που βρίσκονται υπό τον έλεγχό τους. Το σχέδιο θέσης, επομένως, επικαιροποιεί τον κατάλογο των έκτακτων περιστάσεων που απαλλάσσουν τις εταιρείες από την υποχρέωση καταβολής αποζημίωσης, όπως φυσικές καταστροφές, πόλεμος, καιρικές συνθήκες ή απρόβλεπτες εργατικές διαφορές που επηρεάζουν τον αερομεταφορέα, το αεροδρόμιο ή τον πάροχο υπηρεσιών εναέριας κυκλοφορίας. Οι ευρωβουλευτές θέλουν ο κατάλογος αυτός να είναι εξαντλητικός και ζητούν από την Επιτροπή να τον διατηρεί επικαιροποιημένο.
Προσθέτουν ότι η υποχρέωση παροχής αναψυκτικών στους εγκλωβισμένους επιβάτες κάθε δύο ώρες αναμονής πέραν της αρχικής ώρας αναχώρησης, γεύματος μετά από τρεις ώρες και διανυκτέρευσης έως τρεις νύχτες για μεγάλες καθυστερήσεις, θα πρέπει να παραμείνει σε όλες τις περιπτώσεις. Το όριο των τριών διανυκτερεύσεων θα προσφέρει στις αεροπορικές εταιρείες μεγαλύτερη προβλεψιμότητα και θα τις απαλλάξει από υπερβολικά οικονομικά βάρη, αντικαθιστώντας μια κατάσταση όπου δεν υπάρχει σαφές ανώτατο όριο και οι μεταφορείς μπορεί να εκτίθενται σε απεριόριστα έξοδα διαμονής σε έκτακτες περιστάσεις.
Ενίσχυση της προστασίας των ταξιδιωτών
Οι ευρωβουλευτές επιμένουν ότι οι επιβάτες πρέπει να λαμβάνουν σαφείς και έγκαιρες πληροφορίες για τις διαδικασίες αποσκευών. Υποστηρίζουν το δικαίωμα μεταφοράς εντός του αεροσκάφους, χωρίς πρόσθετο κόστος, ενός προσωπικού αντικειμένου, όπως τσάντα χειρός, σακιδίου ή φορητού υπολογιστή, καθώς και μίας μικρής χειραποσκευής με μέγιστες διαστάσεις 100 εκ. (άθροισμα μήκους, πλάτους και ύψους) και βάρος έως 7 κιλά.
Οι ευρωβουλευτές Μεταφορών θέλουν επίσης να καταργηθούν τα πρόσθετα τέλη που ορισμένοι ταξιδιώτες αναγκάζονται να πληρώνουν, για παράδειγμα για τη διόρθωση λαθών στην ορθογραφία του ονόματος του επιβάτη ή για το check-in. Προσθέτουν ότι οι επιβάτες θα πρέπει να διατηρούν το δικαίωμα επιλογής μεταξύ ψηφιακής και έντυπης κάρτας επιβίβασης.
Ευάλωτοι επιβάτες
Η Επιτροπή Μεταφορών και Τουρισμού δίνει ιδιαίτερη προσοχή στους επιβάτες με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα, καθώς και στα παιδιά, υπογραμμίζοντας τη δέσμευση της ΕΕ στην ένταξη, την προσβασιμότητα και την κοινωνική ευθύνη, καθώς και την ανάγκη να διασφαλιστεί ότι όλοι οι επιβάτες ταξιδεύουν με αξιοπρέπεια.
Σύμφωνα με τους προτεινόμενους κανόνες, οι ταξιδιώτες αυτοί θα πρέπει να έχουν δικαίωμα σε αποζημίωση, επαναδρομολόγηση και βοήθεια από τις αεροπορικές εταιρείες, εάν χάσουν την πτήση τους λόγω αποτυχίας του αεροδρομίου να τους βοηθήσει να φτάσουν έγκαιρα στην πύλη επιβίβασης. Οι επιβάτες με μειωμένη κινητικότητα, οι έγκυες γυναίκες, τα βρέφη και τα παιδιά σε καρότσι με συνοδό θα πρέπει να έχουν προτεραιότητα κατά την επιβίβαση, ενώ οι συνοδοί θα πρέπει να κάθονται σε διπλανή θέση χωρίς επιπλέον χρέωση, τονίζουν οι ευρωβουλευτές.
Ταχύτερη και απλούστερη επιστροφή χρημάτων
Οι ευρωβουλευτές ζητούν προσυμπληρωμένα έντυπα για αιτήματα αποζημίωσης και επιστροφής χρημάτων, ώστε να απλουστευθεί η επεξεργασία των αιτήσεων και να βοηθηθούν οι επιβάτες και οι αεροπορικές εταιρείες ώστε να αποφύγουν τις εταιρείες διαχείρισης αξιώσεων. Σύμφωνα με τους προτεινόμενους κανόνες, οι αερομεταφορείς θα πρέπει να αποστέλλουν στους επιβάτες που αντιμετωπίζουν διαταραχή ταξιδιού (ακύρωση ή καθυστερήσεις) ένα προσυμπληρωμένο έντυπο εντός 48 ωρών από τη διαταραχή (η θέση του Συμβουλίου απαιτεί προσυμπληρωμένο έντυπο μόνο μετά από ακύρωση, όχι μετά από μεγάλες καθυστερήσεις). Οι ταξιδιώτες θα έχουν προθεσμία ενός έτους για να υποβάλουν αίτημα αποζημίωσης.
Δήλωση
Ο εισηγητής Αντρέι Νοβάκοφ (ΕΛΚ, Βουλγαρία) δήλωσε:
«Για άλλη μια φορά, το Κοινοβούλιο στέλνει ένα σαφές μήνυμα: δεν θα κάνουμε πίσω από τα υφιστάμενα δικαιώματα των επιβατών. Οι κανόνες στους οποίους βασίζονται σήμερα οι πολίτες παραμένουν το σημείο αναφοράς: είμαστε αποφασισμένοι να τους βελτιώσουμε, όχι να τους αποδυναμώσουμε. Το όριο των τριών ωρών για την αποζημίωση, τα ισχύοντα επίπεδα αποζημίωσης και οι πραγματικές, εκτελεστές εγγυήσεις για τους επιβάτες παραμένουν οι κόκκινες γραμμές μας. Από τα προσυμπληρωμένα έντυπα αιτήσεων, όταν οι πτήσεις καθυστερούν ή ακυρώνονται, έως το δικαίωμα να κάθεσαι δίπλα στο παιδί σου χωρίς επιπλέον κόστος – αυτά είναι πρακτικά δικαιώματα που πρέπει να λειτουργούν στην πραγματική ζωή. Είμαστε έτοιμοι να συνεχίσουμε τη μάχη για σαφέστερους και πιο προβλέψιμους κανόνες για τις αεροπορικές εταιρείες και για έναν ισχυρότερο αεροπορικό τομέα, αλλά ποτέ εις βάρος των επιβατών».
Επόμενο βήμα
Το σχέδιο του Κοινοβουλίου για τα δικαιώματα των αεροπορικών επιβατών εγκρίθηκε με 36 ψήφους υπέρ αυτού και δύο αποχές. Θα τεθεί προς τελική ψηφοφορία στην Ολομέλεια του Ιανουαρίου.
Ιστορικό
Το 2014, το Κοινοβούλιο αντέδρασε σε πρόταση της Επιτροπής για την επικαιροποίηση των δικαιωμάτων των αεροπορικών επιβατών, προτείνοντας οι καθυστερημένοι ή εγκλωβισμένοι επιβάτες να έχουν καλύτερη πρόσβαση σε αποζημίωση, με σαφέστερους κανόνες για τον τρόπο με τον οποίο οι αεροπορικές εταιρείες θα πρέπει να διαχειρίζονται τα παράπονα των επιβατών. Οι διαφορετικές θέσεις μεταξύ των χωρών της ΕΕ οδήγησαν στο να παγώσει η πρόοδος του φακέλου για 11 χρόνια. Τον Ιούνιο του 2025, ωστόσο, οι υπουργοί της ΕΕ κατέληξαν σε πολιτική συμφωνία, ανοίγοντας τον δρόμο για διαπραγματεύσεις με το Κοινοβούλιο. Οι διοργανικές διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν τον Οκτώβριο του 2025, αλλά δεν κατέληξαν σε συμφωνία, αναγκάζοντας το Κοινοβούλιο να προχωρήσει στην υιοθέτηση της θέσης του σε δεύτερη ανάγνωση.
